Kambiyo senedine dayalı takiplerde borçlunun ilk fark ettiği sorun genellikle takibin nerede başlatıldığıdır. Yetki, yalnızca bir usul ayrıntısı değildir; itirazın süresi kısa olduğu için gözden kaçtığında esasa ilişkin savunmalar da birlikte erir. Bu rehber, TTK ve 6102 sayılı Kanun ile TBK ekseninde yetki ve senet incelemesine odaklanır.
Yetkili İcra Dairesini ve Mahkemeyi Belirlemek
Senetteki ödeme yeri kaydı, tarafların yerleşim yeri ve varsa sözleşmedeki yetki kaydı birlikte değerlendirilmelidir. Tacirler arasındaki ilişkilerde geçerli bir yetki sözleşmesi kurulmuş olabilir; ancak bu kaydın senede değil çerçeve sözleşmeye dayandığı durumlarda tartışma büyür. İtiraz edilecekse, yalnızca yetkiye itiraz etmenin diğer itirazları ileri sürme imkânını nasıl etkileyeceği baştan değerlendirilmelidir.
Senedin Şekil Şartlarında Gözden Kaçanlar
- Keşide yeri veya tarihinin eksik ya da çelişkili yazılması
- Bedel kısmındaki rakam ile yazının birbirini tutmaması
- Vade kaydının senet türüne uygun düzenlenmemiş olması
- Kaşe ile imza arasındaki ilişkinin temsil yetkisini göstermemesi
- Teminat amacıyla verildiği iddia edilen senette bu kaydın bulunmaması
İmza ve Borca İtirazda Delil Hazırlığı
- Senedin aslının dosyada bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
- İmza incelemesi isteniyorsa karşılaştırmaya esas belgeler hazırlanır.
- Senedin dayandığı temel ilişkiye ait sözleşme ve faturalar toplanır.
- Kısmi ödeme yapılmışsa dekont ve makbuzlar tarih sırasına konur.
- Ticari defter kayıtlarının delil olarak sunulup sunulmayacağı belirlenir.
Ciro Zincirinin Belgelenmesi
Senedin el değiştirdiği dosyalarda savunmanın gücü, zincirin nasıl kurulduğuna bağlıdır. Ciro silsilesinde kopukluk varsa ya da senet, temel ilişkideki bir eksikliği bilerek devralan kişinin elindeyse, borçlunun ileri sürebileceği def'ilerin kapsamı genişleyebilir. Bu nedenle senedin kimden kime, hangi tarihte geçtiğinin belgeye dayalı biçimde ortaya konması, itiraz dilekçesinin omurgasını oluşturur.
Sonuç
Bu açıklamalar genel niteliktedir ve dosyanızdaki senedin türü ile takibin şekli farklı sonuçlar doğurabilir. Kısa süreler nedeniyle, ödeme emrini aldığınız gün bir hukukçuya danışmanız önem taşır.