Şirket içi uyuşmazlıklarda dava sonuçlanana kadar geçen süre, çoğu zaman uyuşmazlığın kendisinden daha belirleyicidir. Bu nedenle ihtiyati tedbir talebi, dosyanın en erken ve en teknik aşamasıdır. Talebin reddedilmesinin başlıca sebebi ise haksızlık değil, yaklaşık ispat için gerekli belgenin dilekçeye eklenmemiş olmasıdır.
Tedbirin Amacını Doğru Tanımlamak
Tedbir talebi, davanın esasını peşinen elde etme aracı değildir. HMK, geçici hukuki korumayı, hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya bir sakıncanın doğacağı hâllere bağlar. Bu nedenle dilekçede önce hangi somut zararın önleneceği tarif edilmeli, sonra talep edilen tedbirin bu zararla ölçülü olduğu gösterilmelidir. Ölçüsüz talepler, haklı bir çekirdeği olsa dahi bütünüyle reddedilebilir.
Ortaklık Uyuşmazlıklarında Sık Talep Edilen Tedbirler
- Pay devrinin ve pay defterine kayıt işlemlerinin durdurulması
- Genel kurul kararının uygulanmasının geri bırakılması
- Şirket taşınmazları ve araçları üzerine tasarrufun sınırlanması
- Temsil ve ilzam yetkisine ilişkin geçici düzenleme yapılması
- Ticari defter ve kayıtların incelenmek üzere muhafaza altına alınması
Yaklaşık İspatı Kuran Belgeler
Yaklaşık ispat, kesin delil aramaz; ancak iddianın inandırıcı olmasını ister. TTK ve 6102 sayılı düzenleme çerçevesinde bu inandırıcılığı sağlayan kalemler genellikle şunlardır: ticaret sicil kayıtları, imza sirküleri, genel kurul ve yönetim kurulu karar defteri örnekleri, pay defteri, banka hareketleri ve ortaklar arasındaki yazışmalar. Ortaklık ilişkisinin yanında bir sözleşmesel bağ da varsa TBK hükümlerine dayanan taahhütlerin metni ayrıca sunulmalıdır.
Teminat ve Süre Yükümlülükleri
- Tedbire karar verilirken teminat istenebileceği baştan öngörülür ve kaynak hazır tutulur.
- Dava açılmadan alınan tedbirde, kanunda öngörülen süre içinde esas dava açılır.
- Kararın uygulanması için icra dairesine veya ilgili sicile başvuru süresi kaçırılmaz.
- Karşı tarafın itirazına karşı ek belge sunma imkânı için dosya sürekli güncel tutulur.
- Genel kurul kararının iptali gündemdeyse, karar tarihinden itibaren işleyen üç aylık hak düşürücü süre takvime işlenir.
Tedbir Sonrası Yönetim
Alınan tedbir şirketin işleyişini de etkilediğinden, tedbirin kapsamı dışında kalan işlemlerin sürdürülebilmesi için iç yazışma disiplini kurulmalıdır. Tedbir kararının sınırlarını aşan bir uygulama, lehine karar alan tarafı da zor durumda bırakabilir.
Bu yazı genel bir çerçeve sunmaktadır; şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve pay yapısı sonucu belirgin biçimde değiştirir. Ortaklık uyuşmazlığınız varsa tedbir dilekçesini bir ticaret hukuku uygulayıcısıyla birlikte hazırlamanız önerilir.