Ticari sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarda ihtiyati tedbir, çoğu zaman esas davadan daha belirleyici olur; çünkü tedbir kararı ticari ilişkinin fiilen nasıl devam edeceğini tayin eder. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu hükümleri maddi çerçeveyi kurarken, talebin usulü genel yargılama kuralları içinde şekillenir. Bu rehber, tedbir talebinin delil yönünden eksik kalmasını önlemeye odaklanır.
Talebi Somut Bir Duruma Bağlayın
Tedbir talepleri genellikle sözleşmenin ihlal edildiği iddiasıyla başlar ve orada kalır. Oysa değerlendirmede belirleyici olan, tedbir verilmezse mevcut durumun ne şekilde ve ne kadar hızlı değişeceğidir. Ürünün pazardan çekilmesi, tek yetkili bayilik ilişkisinin fiilen sonlandırılması ya da teminatın nakde çevrilmek üzere olması gibi somut bir eşik gösterilmelidir.
Dosyaya Konulması Gereken Belgeler
- Sözleşmenin imzalı asıl metni ve varsa ek protokoller.
- İhlali gösteren yazışmalar ile ihtarname ve tebliğ evrakı.
- Edimlerin fiilen nasıl yerine getirildiğini gösteren teslim ve fatura kayıtları.
- Teminat mektubu, rehin veya kefalet ilişkisini gösteren belgeler.
- Zararın büyüme hızını gösteren dönemsel ticari kayıtlar.
Talep Metnini Uygulanabilir Yazın
- Neyin yasaklanacağını ya da hangi durumun korunacağını tek cümlede tarif edin.
- Tedbirin muhatabını ve kapsamını sınırlarıyla belirtin.
- Üçüncü kişilere bildirilmesi gereken kayıtları ayrıca gösterin.
- Teminat konusundaki görüşünüzü baştan yazın.
- Tedbirin kaldırılması talebi gelirse verilecek cevabı önceden planlayın.
Karar Sonrası Takvimi Kaçırmayın
Dava açılmadan önce alınan tedbir kararlarında, kararın uygulanması ve esas davanın açılması bakımından süre sınırları bulunur. Bu takvim kaçırıldığında kendiliğinden ortadan kalkma sonucu doğabileceği için, karar tarihinden itibaren yapılacak işlemler tek bir listede izlenmelidir. Ayrıca haksız çıkılması halinde doğabilecek sorumluluk baştan hesaba katılmalıdır.
Genel Uyarı
Bu metin yol gösterici bir çerçevedir; sözleşmenin türü ve tarafların sıfatı gerekli belgeleri değiştirir. Tedbir talebinin, ticari ilişkinin bütünü gözetilerek bir hukukçu ile birlikte hazırlanmasında yarar vardır.