Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararına itiraz etmek isteyen pay sahibi, kısa ve kesin bir takvimle karşı karşıyadır. TTK ve TBK çerçevesinde iptal davası, hem süresi hem görevli mahkemesi hem de dava şartı bakımından diğer ticari uyuşmazlıklardan ayrılır. Bu ayrımların bilinmemesi, esasen haklı olan pay sahibinin dosyasını usulden kaybetmesine yol açar.
Kim, Ne Zaman Dava Açabilir?
İptal davası açabilmek kural olarak toplantıda hazır bulunup karara olumsuz oy vermeye ve muhalefeti tutanağa geçirmeye bağlıdır. Toplantıya usulüne uygun çağrılmayan veya gündemin ilan edilmediği hâllerde ise bu şart aranmaz. Muhalefet şerhinin tutanağa yazdırılmaması, uygulamada en sık karşılaşılan ve sonradan telafisi mümkün olmayan eksikliktir. Dava süresi, karar tarihinden itibaren üç aydır ve bu süre hak düşürücüdür.
Butlan ile İptal Aynı Şey Değildir
- İptal edilebilir kararlar süreye bağlıdır; süre geçerse karar geçerliliğini korur.
- Batıl kararlar için ise süre sınırı bulunmaz ve tespit istenebilir.
- Pay sahibinin vazgeçilmez haklarını kısıtlayan veya sermayenin korunmasına aykırı kararlar butlan tartışmasına açıktır.
- Yanlış nitelendirme, üç aylık sürenin gereksiz yere kaçırılmasına neden olur.
Arabuluculuk Şartı Bu Davada Uygulanır mı?
Ticari davalarda dava şartı olarak öngörülen arabuluculuk, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından geçerlidir. Genel kurul kararının iptali ise bir para alacağı değil, kurumsal bir kararın hukuka aykırılığının tespiti ve kaldırılması istemidir. Bu nedenle iptal davasında arabuluculuk aşaması aranmaz. Buna karşılık aynı dilekçeye kâr payı alacağı gibi bir para talebi eklenirse, o kalem bakımından dava şartı gündeme gelir ve tüm dosya risk altına girer.
Görev ve Yetki: Şirket Merkezi Belirleyicidir
Dava, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde açılır. Pay sahibinin kendi yerleşim yerindeki mahkemeye başvurması, dosyanın gönderilmesi gereken süre içinde işlem yapılmazsa davanın açılmamış sayılmasına yol açar; bu arada üç aylık hak düşürücü süre çoktan dolmuştur.
Dava Öncesi Hazırlık
- Toplantı çağrısının usulü, ilan tarihleri ve gündem metni incelenir.
- Hazır bulunanlar listesi ve toplantı nisapları kontrol edilir.
- Muhalefet şerhinin tutanağa geçirildiği doğrulanır.
- Kararın tescil ve ilan durumu araştırılır.
- Kararın icrasının geri bırakılması talebi dilekçeyle birlikte ileri sürülür.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; şirket türü, kararın niteliği ve toplantı usulü sonucu doğrudan etkiler. Üç aylık sürenin kısalığı nedeniyle karar alınır alınmaz hukuki değerlendirme yaptırmanız önem taşır.