Ortaklar arasındaki çekişmelerde asıl mücadele çoğu zaman esas davadan önce, geçici korumaların alındığı aşamada yaşanır. TTK ve TBK çerçevesinde şekillenen bu dosyalarda sık görülen aksaklık, talebin niteliğine uymayan bir koruma tedbirinin seçilmesi ve dilekçenin görevli olmayan mahkemeye sunulmasıdır.
Tedbir mi, Haciz mi, Kayyum mu
İhtiyati tedbir, uyuşmazlık konusu hak veya şey üzerinde geçici bir düzen kurmayı amaçlar. Para alacağının güvence altına alınması ise ihtiyati haciz kurumunun alanıdır. Şirketin yönetimsel işleyişinin kilitlendiği hallerde ise farklı bir kurum devreye girer. Talebin adı yanlış konulduğunda mahkeme, esasa girmeden talebi reddedebilir; oysa aynı olguya dayanan doğru adlandırılmış bir talep sonuç verebilir.
Görev ve Yetkinin Belirlenmesi
6102 sayılı Kanundan doğan ticari nitelikteki uyuşmazlıklar asliye ticaret mahkemesinin görev alanındadır. Genel kurul kararlarının iptali gibi taleplerde şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi devreye girer. Tedbir talebi esas davadan önce ileri sürülüyorsa esas hakkında görevli ve yetkili mahkemeye, dava açıldıktan sonra ise davanın görüldüğü mahkemeye yöneltilir.
Tedbir Dilekçesinde Aranan Unsurlar
- Korunmak istenen hakkın kaynağı ve mevcut durumu somut biçimde açıklanır.
- Gecikme halinde doğacak zararın neden telafi edilemez olduğu gösterilir.
- Yaklaşık ispat ölçüsünde belge dosyaya eklenir.
- Talep edilen tedbirin kapsamı, uygulanabilir ve ölçülü biçimde tarif edilir.
- Teminat konusundaki görüş baştan belirtilir.
Karar Sonrası Takvim
Tedbir kararı alındıktan sonra uygulanması ve esas davanın açılması bakımından kanunda öngörülen süreler işlemeye başlar; bu sürelerin kaçırılması kararın kendiliğinden hükümsüz kalması sonucunu doğurur. Karşı tarafın itirazı üzerine yapılacak inceleme için ek belge hazırlığı önceden yapılmalıdır. Tedbirin ticaret sicili veya tapu gibi bir kayda şerh edilmesi gerekiyorsa bu işlem gecikmeden tamamlanmalıdır.
Uyuşmazlığı Büyütmeden Yönetmek
- Pay defteri, sözleşme ve genel kurul evrakının eksiksiz temin edilmesi
- Yönetim organının işlemlerine ilişkin tarih sıralı bir dosya tutulması
- Şirketin faaliyetini durduracak nitelikte aşırı taleplerden kaçınılması
- Ortaklar arasında yazılı iletişim kanalının korunması
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Şirket türü, pay yapısı ve uyuşmazlığın konusu hem görevli mahkemeyi hem talep edilecek korumayı değiştirebileceğinden, dilekçe hazırlanmadan önce hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.