Ticari ilişkilerde haksız rekabet iddiası gündeme geldiğinde taraflar çoğu zaman doğrudan mahkemeye yönelir; oysa aralarındaki sözleşmede bir tahkim şartı bulunuyorsa bu tercih dosyanın ilk duruşmada kapanmasına yol açabilir. Tersi de geçerlidir: tahkim şartının kapsamı dışında kalan bir talebin hakem önüne götürülmesi de zaman kaybı üretir. Bu rehber TTK ve TBK ekseninde bu seçimi netleştirir.
Tahkim Şartı Bu Uyuşmazlığı Gerçekten Kapsıyor mu
Sözleşmedeki tahkim kaydının lafzı belirleyicidir. Yalnızca sözleşmenin yorumu ve ifasından doğan uyuşmazlıkları kapsayan dar bir kayıt ile sözleşmeyle bağlantılı her türlü uyuşmazlığı kapsayan geniş bir kayıt farklı sonuç doğurur. Haksız rekabet iddiası çoğu zaman sözleşme dışı bir sorumluluk temeline dayandığından, kaydın kapsamı satır satır okunmalıdır.
Haksız Rekabetin İki Yüzü
Aynı fiil hem sözleşmedeki rekabet etmeme veya gizlilik yükümlülüğünün ihlali hem de 6102 kapsamındaki dürüstlük kurallarına aykırı davranış olabilir. Birinci yüz sözleşmesel, ikinci yüz sözleşme dışıdır. Talep bu iki temele göre ayrıştırıldığında, hangi kalemin tahkime hangi kalemin mahkemeye ait olduğu görünür hâle gelir.
İlk İtirazın Zamanlaması
- Tahkim şartına rağmen mahkemede dava açılırsa, karşı taraf süresinde tahkim itirazında bulunmazsa mahkeme yargılamaya devam edebilir.
- Hakem önüne götürülen ancak kayıt kapsamı dışında kalan talepler için yetki itirazı zamanında ileri sürülmelidir.
- İtiraz süresinin kaçırılması, yol tercihini fiilen karşı tarafa bırakır.
Geçici Koruma Nereden İstenir
Haksız rekabet dosyalarında asıl değer çoğu zaman esas kararda değil, fiilin durdurulmasında ortaya çıkar. Tahkim yoluna gidilecek olsa dahi ihtiyati tedbir ve delil tespiti taleplerinin mahkemeden istenebilmesi mümkündür. Bu imkânın göz ardı edilmesi, hakem heyeti kurulana kadar geçen sürede zararın büyümesine neden olur.
Delil ve Zaman Yönetimi
- İnternet üzerinden yürüyen fiillerde içerik, tarih ve erişim bilgisi doğrulanabilir biçimde tespit ettirilir.
- Müşteri kaybı iddiası, ciro ve sipariş verileriyle dönemsel olarak karşılaştırılır.
- Çalışan geçişi iddialarında gizli bilgiye erişim yetkileri belgelenir.
- Talep kalemleri men, tespit ve tazminat olarak ayrı ayrı yazılır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; sözleşme metniniz ve fiilin niteliği değiştikçe izlenecek yol da değişir. Tahkim kaydı bulunan dosyalarda ilk adım atılmadan önce metnin hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olur.