Haksız rekabet dosyalarında zaman, çoğu zaman hukuki gerekçeden daha belirleyicidir. Piyasada devam eden bir eylem söz konusu olduğundan, geç kalan bir başvuru haklı olsa bile fiili zararı önleyemez. TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun ekseninde yürüyen bu süreçte, sözleşmedeki delil kayıtları ve hızlı hukuki araçlar birlikte planlanmalıdır.
Talep Kalemlerini Baştan Belirlemek
Haksız rekabete karşı ileri sürülebilecek talepler tek bir başlıkta toplanmaz: fiilin haksız olduğunun tespiti, eylemin men edilmesi, hukuka aykırı durumun ortadan kaldırılması, maddi ve manevi tazminat ile kararın ilanı ayrı ayrı istenebilir. Her talebin ispat yükü farklıdır; tespit ve men talebi için kusur aranmazken tazminat bakımından zararın ve nedensellik bağının gösterilmesi gerekir. Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçe, dosyayı gereksiz biçimde ağırlaştırır.
Sözleşmesel Delil Kayıtları Nereye Kadar İşler?
Rekabet yasağı, gizlilik ve delil kayıtları içeren sözleşmeler, ihtilaf çıktığında ispat düzenini önceden şekillendirir. Örneğin bildirimlerin yalnızca belirli kanaldan yapılacağı ya da belirli vakıaların yalnızca yazılı delille ispat edileceği kararlaştırılmış olabilir. Ancak bu kayıtlar üçüncü kişileri bağlamaz; haksız rekabet eylemini gerçekleştiren kişi sözleşmenin tarafı değilse delil sözleşmesine dayanılamaz. Eski çalışan üzerinden yürüyen dosyalarda bu ayrım özellikle önemlidir.
Delil Tespiti ve İhtiyati Tedbir Zamanlaması
- İhlale konu içerik, ambalaj, ilan veya web sayfası tarih göstererek kayıt altına alınır.
- Delil tespiti talebiyle mevcut durumun mahkeme eliyle saptanması istenir.
- Devam eden eylem için ihtiyati tedbir talep edilir; yaklaşık ispat ölçütü gözetilerek gerekçe yazılır.
- Tedbir kararı alınırsa kanunda öngörülen süre içinde esas dava açılır.
- Zararın hesabı için ticari defter ve satış verileri üzerinden inceleme talep edilir.
Merci ve Usul Hataları
- Haksız rekabet davasının genel mahkemede açılması; oysa bu uyuşmazlıklar ticari dava niteliğindedir ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına girer.
- Ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olan arabuluculuk adımının atlanması,
- Yalnızca ceza şikâyetiyle yetinilmesi ve piyasadaki eylemin durdurulması için hukuk yoluna gidilmemesi,
- Tedbir kararı alındıktan sonra esas davanın süresinde açılmaması nedeniyle tedbirin kendiliğinden kalkması.
Gecikmenin Yarattığı Risk
Haksız rekabete ilişkin taleplerin zamanaşımı, fiilin ve failin öğrenilmesine bağlanan kısa süre ile her hâlde işleyen uzun süre birlikte değerlendirilir. Eylem sürekli nitelikteyse başlangıç anı tartışmalı hâle gelir; bu nedenle öğrenme tarihini gösteren kayıtların saklanması, sonradan yapılacak zamanaşımı savunmasına karşı belirleyici olur.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Sözleşme yapısı, ihlalin niteliği ve tarafların sıfatı hangi aracın öncelikle kullanılacağını değiştirebileceğinden, eylem devam ederken hızlı bir hukuki değerlendirme yapılması önerilir.