Şirket genel kurulunda alınan bir karar, çoğunluğun iradesiyle hemen uygulanmaya başlar. Karara katılmayan pay sahibi için asıl mesele, iptal davası sonuçlanana kadar geri döndürülemez bir tabloyla karşılaşmamaktır. TTK ve HMK çerçevesinde bu koruma ihtiyati tedbir yoluyla sağlanır. Bu rehber, tedbir talebinin hangi mahkemeye ve nasıl sunulacağını ele almaktadır.
Talebin Muhatabı Hangi Mahkeme
Genel kurul kararlarının iptali ve buna bağlı tedbir talepleri, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine aittir. Uygulamada rastlanan yanlış kapılar şunlardır: talebin ticaret sicili müdürlüğüne dilekçeyle iletilmesi, konunun asliye hukuk mahkemesine götürülmesi ya da yalnızca yönetim kuruluna ihtar çekilerek beklenmesi. Sicil müdürlüğü bir yargı mercii değildir; tescilin durdurulması ancak mahkeme kararıyla sağlanır. Bu ayrımın atlanması, tescil tamamlandıktan sonra tabloyu geri çevirmeyi çok daha zor hale getirir.
Toplantı Öncesi Hazırlık Tedbirin Kaderini Belirler
Tedbir talebinin gücü, büyük ölçüde genel kurul sırasında yapılanlara bağlıdır. Şu adımlar dosyayı somutlaştırır:
- Toplantıya katılım ve karara muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmesi.
- Gündem ilanı, çağrı usulü ve toplantı yeri bilgilerinin belgelenmesi.
- Finansal tablolar ile denetim raporlarının pay sahibinin incelemesine sunulup sunulmadığının kayda geçirilmesi.
- Vekaletname ve temsil belgelerine yönelik itirazların anında dile getirilmesi.
Muhalefet şerhi olmayan pay sahibinin dava ehliyeti tartışmalı hale gelebileceğinden, bu adım tedbir aşamasından önce gelir.
Tedbir Dilekçesinde Neyi İspatlamak Gerekir
Mahkemeden istenen şey soyut bir koruma değil, belirli bir işlemin durdurulmasıdır. Talep bu nedenle nokta atışı yazılmalıdır: sermaye artırımına ilişkin kararın tescilinin durdurulması, kâr dağıtımının askıya alınması, yönetim kurulu seçiminin uygulanmaması gibi. Dilekçede yaklaşık ispat ölçüsünde iki unsur gösterilmelidir: kararın hukuka aykırılığını gösteren belgeler ve tedbir verilmezse doğacak telafisi güç zarar. Zarar anlatımı somut olmalı; pay oranının seyrelmesi, şirket varlığının elden çıkarılması ya da imza yetkilerinin devri gibi geri döndürülemez sonuçlar rakamla ifade edilmelidir.
Teminat ve Karşı Risk
Tedbir kararı çoğunlukla teminat karşılığında verilir ve haksız çıkma ihtimalinde şirketin uğradığı zarardan sorumluluk doğar. Bu nedenle talebin kapsamı gereğinden geniş tutulmamalı; şirketin olağan işleyişini tümüyle kilitleyen değil, tartışmalı işlemi durduran bir çerçeve tercih edilmelidir.
- Toplantı tutanağı, hazır bulunanlar listesi ve muhalefet şerhi temin edilir.
- İptal sebebi kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılık olarak sınıflandırılır.
- Durdurulması istenen işlem tek tek yazılır.
- Telafisi güç zarar belgelerle desteklenir.
- Teminat tutarı için öneri sunulur ve dava süresi takvime bağlanır.
Ortaklık uyuşmazlıkları hızlı hareket etmeyi gerektirir. Bu metin genel bilgilendirme sunar; kararın tescil takvimini ve dava sürenizi bir hukukçuyla teyit etmeniz önerilir.