Haksız rekabet iddiaları, çoğu zaman rekabetin kızıştığı bir anda ve aceleyle dosyalanır. Oysa bu dosyalarda sonucu belirleyen iki teknik başlık vardır: uyuşmazlığın hangi mahkemede görüleceği ve taraflar arasında önceden kurulmuş delil düzeninin ne söylediği.
Görev ve Yetkiyi Baştan Netleştirmek
6102 sayılı TTK kapsamındaki haksız rekabet davaları ticari dava niteliğindedir ve asliye ticaret mahkemesinde görülür. Talep bir para alacağına ilişkinse, dava açılmadan önce arabuluculuk aşamasının tamamlanması gerekir; buna karşılık tespit, men ve ihtiyati tedbir talepleri bakımından değerlendirme farklıdır. Bu ayrımı yapmadan açılan karma nitelikli dava, en azından bir kısmı yönünden usulden reddedilme riski taşır.
Delil Sözleşmesinin Sınırları
Ticari ilişkilerde taraflar, aralarındaki uyuşmazlıkta belirli delillerle ispat yapılacağını kararlaştırabilir. Ancak bu serbesti sınırsız değildir; tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği konularda delil sözleşmesi hüküm doğurmaz. Sözleşmeye "yalnızca yazılı delille ispat" kaydı konulmuşsa, sonradan tanık dinletmek isteyen taraf kendi kurduğu sınırla karşılaşır. Bu nedenle sözleşme aşamasında konulan ispat kayıtları, uyuşmazlık çıkmadan önce yeniden okunmalıdır.
Haksız Rekabette Kanıtlanması Gereken Unsurlar
- Fiilin dürüstlük kuralına aykırı bir ticari uygulama oluşturduğu.
- Piyasada bir etki doğurduğu veya doğurmaya elverişli olduğu.
- Davacının müşteri çevresi, itibarı veya iş ürünüyle bağlantı kurulabildiği.
- Tazminat isteniyorsa zararın ve illiyet bağının gösterilebildiği.
Delili Kaybolmadan Sabitlemek
- İnternet sitesi, ilan ve sosyal medya içerikleri tarih damgalı biçimde tespit ettirilir.
- Karşılaştırmalı reklam veya iltibas iddiasında, karşılaştırılan iki ürün ve sunum bir arada belgelenir.
- Müşteri kaybı iddiası, ciro ve sipariş verileriyle dönemsel olarak gösterilir.
- Çalışan geçişi ve gizli bilgi kullanımı iddialarında, TBK kapsamındaki sadakat ve sır saklama yükümlülüğüne ilişkin sözleşme hükümleri dosyaya eklenir.
- Ticari defter kayıtlarının ibrazı talebi, hangi kalemi ispata yönelik olduğu belirtilerek istenir.
İhtiyati Tedbirde Ölçülü Talep
Devam eden bir yayının veya satışın durdurulması istendiğinde, talebin kapsamı gerçekçi tutulmalıdır. Rakibin tüm faaliyetinin durdurulmasına yönelik geniş talepler çoğunlukla reddedilir; buna karşılık belirli bir ilanın, ibarenin veya ambalaj unsurunun kullanımına yönelik dar ve tanımlı talepler daha kolay incelenir. Talebin karşı tarafa doğuracağı zarar da baştan değerlendirilmelidir.
Ticari uyuşmazlıkların her biri kendi sözleşme metni ve piyasa koşulları içinde okunur. Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; dava yolu ve delil planı için sözleşme üzerinden ayrı bir inceleme yapılması gerekir.