Ticari hayatta uyuşmazlık çoğu zaman sözleşmenin metninden değil, sözleşmeye giden yazışmaların düzensizliğinden doğar. Buna bir de dava açılmadan önce tamamlanması gereken usul adımlarının atlanması eklenince, esasa hiç girilmeden verilen ret kararlarıyla karşılaşılır. Bu rehber, ticari sözleşme uyuşmazlığında ilk üç kontrolü ele alır.
Birinci Kontrol: Uyuşmazlık Ticari mi
TTK ve 6102 sayılı düzenleme çerçevesinde bir uyuşmazlığın ticari dava sayılması, tarafların tacir olmasına ya da işin ticari işletmeyle ilgili olmasına bağlıdır. Bu nitelendirme yalnızca akademik değildir: görevli mahkemeyi, uygulanacak faiz türünü ve delil değerlendirmesini doğrudan etkiler. Görev, dava şartı niteliğinde olduğundan yargılamanın her aşamasında gözetilir; bu nedenle yanlış mahkemede geçen aylar telafi edilmesi gereken bir yük yaratır.
İkinci Kontrol: Arabulucuya Başvurulmuş mu
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepli ticari davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. Bu adım tamamlanmadan açılan dava, esasa girilmeksizin reddedilir. Son tutanağın dilekçeye eklenmesi ve tutanakta uyuşmazlık konusunun talep edilen kalemleri kapsayacak biçimde yazılması önemlidir; dar tutulmuş bir tutanak, sonradan eklenen talep kalemleri bakımından aynı sorunu yeniden doğurur.
Üçüncü Kontrol: İhtarın Şekli
Tacirler arasında temerrüt, fesih ve sözleşmeden dönmeye ilişkin bildirimlerin belirli şekil şartlarına uyularak yapılması gerekir. Noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza içeren kayıtlı elektronik posta ile gönderilmeyen bir bildirim, sonucunu üretmeyebilir. Yalnızca kurumsal e-posta üzerinden gönderilen fesih beyanına dayanan dosyaların önemli bölümü bu noktada zayıflar.
Sözleşmedeki Sessiz Maddeler
- Yetki kaydı: tacirler arasında geçerli biçimde kurulmuşsa dava yerini belirler.
- Tahkim şartı: geçerliyse mahkemenin görevini tamamen ortadan kaldırır.
- Cezai şart: TBK çerçevesinde indirim tartışmasına açık olduğundan dayanağı gösterilmelidir.
- Bildirim adresi maddesi: tebligatın geçerliliği çoğu zaman burada düğümlenir.
Dilekçe Öncesi Son Bakış
Dava açılmadan önce üç belge yan yana konmalıdır: sözleşme metni, ihtar ve tebliğ kaydı, arabuluculuk son tutanağı. Bu üçü birbiriyle uyumluysa esasa ilişkin tartışma güçlü bir zeminde yürür. Uyumsuzluk varsa, dilekçeyi vermeden önce eksiği tamamlamak, açılmış bir davayı kurtarmaya çalışmaktan her zaman daha az maliyetlidir.
Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir; sözleşmenizin özel hükümleri ve tarafların sıfatı sonucu değiştirebilir. Adım atmadan önce dosyanızın hukuki değerlendirmesini yaptırmanız uygun olacaktır.