Kambiyo senedine dayalı takiplerde tarafların ilk karşılaştığı tartışma çoğu zaman esasa değil, dosyanın nerede görüleceğine ilişkindir. TTK'nın kıymetli evrak düzeni, senedin üzerindeki kayıtları esas alır; TBK ise altta yatan temel borç ilişkisini düzenler. 6102 sayılı Kanun kapsamındaki şekil şartlarına aykırılık ile yetki itirazı birbirinden farklı sonuçlar doğurur ve ikisi aynı dilekçede birbirine karıştırıldığında savunmanın gücü dağılır.
Yetki Tartışmasının Kaynağı Senedin Kendisidir
Ödeme yeri, keşide yeri, düzenleme yeri ve muhatabın adresi gibi kayıtlar yetki değerlendirmesinin çıkış noktasını oluşturur. Senedin ön ve arka yüzünün yüksek çözünürlüklü sureti alınmadan yürütülen bir itiraz, çoğu zaman eksik bilgiye dayanır. Ciro zinciri arka yüzde okunmadığında, takibi yapan tarafın senedi nasıl edindiği ve hangi sıfatla hareket ettiği de belirsiz kalır.
Hazırlanması Gereken Belge Seti
- Senedin her iki yüzünün okunaklı sureti ve ciro silsilesinin çıkarılmış hâli
- Bankaya ibraz edilmişse ibraz kaydını gösteren belge
- Senedin verilme sebebini gösteren sözleşme, sipariş formu veya teminat yazısı
- Ticari defter kayıtlarında senedin nasıl işlendiğini gösteren dökümler
- Taraflar arasındaki cari hesap mutabakat yazışmaları
Delil Eksikliğinin Yetki İtirazını Nasıl Zayıflattığı
Yetki itirazı, hangi yerin yetkili olduğunun gösterilmesini gerektirir; itirazın sadece yetkisizlik iddiasıyla sınırlı kalması sonuç doğurmaz. İşyeri merkezi, ticaret sicil kaydı ve fiili faaliyet yeri arasındaki uyumsuzluk belgeyle açıklanmadığında, itiraz soyut kalır. Ayrıca senedin teminat amacıyla verildiği savunması, bu amacı gösteren yazılı bir kayıt bulunmadığında ispat sorunu yaratır; sözlü mutabakata dayanan teminat iddiası uygulamada en sık başarısız olan savunmalardan biridir.
Şirket Tarafında İmza ve Temsil Denetimi
Senet bir tüzel kişi adına imzalanmışsa, imza atan kişinin temsile yetkili olup olmadığı ve imza şeklinin şirketi bağlayıp bağlamadığı ayrıca incelenmelidir. İmza sirküleri, sicil gazetesi ilanları ve yetki devrine ilişkin kararlar bu incelemenin dayanağını oluşturur. Yetkisiz temsil iddiası ileri sürülecekse, bunun ne zaman öğrenildiği ve şirketin sonraki davranışlarıyla icazet verip vermediği de değerlendirilmelidir.
İtiraz Metnini Kurarken Sıralama
Savunma kalemleri, birbirini geçersiz kılmayacak bir sırayla yazılmalıdır: önce takibin usulüne ilişkin itirazlar, ardından senedin şekline ilişkin iddialar, sonra temel ilişkiye dayanan savunmalar. Her başlığın altına yalnızca o başlığa hizmet eden delil yerleştirildiğinde, itirazın hangi gerekçeyle reddedildiği de anlaşılır olur ve ikinci aşama planlanabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Senedin türü, ciro durumu ve tarafların ticari sıfatı sonucu değiştirdiğinden, kısa süreler işlemeye başlamadan bir hukukçuyla görüşülmesi yerinde olacaktır.