Bir genel kurul kararı, iptal edilene kadar hüküm doğurmaya devam eder. Bu nedenle karara itiraz eden pay sahibi için asıl mesele, davanın sonucundan önce kararın uygulanmasının nasıl askıya alınacağıdır. 6102 sayılı TTK ve TBK ekseninde bu rehber, iptal başvurusunun kurulmasını ve tedbir talebinin gerekçelendirilmesini ele alır.
İptal mi, Butlan mı, Yokluk mu?
Toplantı ve karar yeter sayısına, çağrı usulüne ya da eşit işlem ilkesine aykırılık iptal sebebi oluşturur ve kısa bir hak düşürücü süreye tabidir. Vazgeçilemez nitelikteki pay sahipliği haklarını ortadan kaldıran veya anonim şirketin temel yapısına aykırı düşen kararlar ise butlan yaptırımına tabidir ve bu iddia süreye bağlı değildir. Talebin türü baştan doğru seçilmezse, süresi geçmiş bir iptal talebi ile hiç incelenmeyen bir dosya ortaya çıkar.
Muhalefet Şerhinin Önemi
Toplantıya katılan pay sahibinin dava açabilmesi kural olarak olumsuz oy kullanmasına ve muhalefetini tutanağa geçirmesine bağlıdır. Şerhin genel bir memnuniyetsizlik ifadesi olarak değil, hangi karara hangi gerekçeyle karşı çıkıldığını gösterecek biçimde yazılması gerekir. Çağrının usulsüz olması gibi hallerde toplantıya katılmayan pay sahibinin de dava hakkı doğabilir; bu ayrım tutanak ve çağrı belgeleriyle birlikte değerlendirilir.
Tedbir Talebini Neye Dayandırmalı?
- Kararın uygulanmasıyla doğacak ve sonradan giderilmesi güç olan somut sonuç,
- Sermaye, pay devri veya organ değişikliğine ilişkin kararlarda ticaret siciline tescilin yaratacağı zincirleme etki,
- Şirketin işleyişinin durmaması için tedbirin kapsamının sınırlı ve ölçülü istenmesi,
- Talebin dayandığı belgelerin dilekçeye eklenmesi ve teminat konusunun baştan öngörülmesi.
Bilgi Alma Hakkı ve Özel Denetim
İptal davasının delilleri çoğu zaman şirket kayıtlarındadır. Pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkını genel kurulda kullanmış olması, sonraki aşamada iddiaların somutlaştırılmasını kolaylaştırır. Talep genel kurulda reddedilmişse, bu red de dosyada gösterilmesi gereken bir veridir.
Pay Sahipleri Arasında Anlaşma İhtimali
Şirket içi uyuşmazlıklarda yargılama, ticari ilişkiyi yıpratma potansiyeli taşır. Pay devri, kâr dağıtım taahhüdü veya yönetimde temsil gibi başlıklarda yapılacak bir anlaşma, dosyayı davadan daha hızlı kapatabilir. Ancak anlaşma metni iptali istenen kararın akıbetini de düzenlemelidir; yalnızca davadan feragat edilip karar yürürlükte bırakıldığında, aynı sorun bir sonraki genel kurulda yeniden doğar.
Not
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantı tutanağının içeriği sonucu değiştirdiğinden, dava ve tedbir stratejisi dosya incelenerek belirlenmelidir.