Ticari hayatta haksız rekabet iddiaları hızlı hareket gerektirir; müşteri kaybı, itibar zedelenmesi ve sızdırılan bilgi her geçen gün büyür. Buna karşılık taraflar arasında bir tahkim şartı varsa, doğrudan mahkemeye gitmek zaman kaybına yol açabilir. Bu rehber, tahkim ihtimali bulunan haksız rekabet dosyalarında izlenecek yolu ele alır.
Önce Tahkim Şartını Okuyun
TTK kapsamındaki haksız rekabet talepleri, taraflar arasında geçerli bir tahkim anlaşması varsa hakem önüne taşınabilir. Ancak sözleşmedeki tahkim şartının kapsamı çoğu zaman "bu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar" biçiminde dar yazılmıştır. Sözleşme ilişkisi dışında kalan, üçüncü kişilere yönelen veya rekabet yasağı ile karışan iddiaların bu kapsama girip girmediği ayrıca değerlendirilmelidir. Yanlış değerlendirme, aylar sonra yetkisizlik tartışmasıyla geri dönebilir.
Geçici Koruma İhtiyacı
Haksız rekabet dosyalarının çoğunda asıl ihtiyaç tazminattan önce fiilin durdurulmasıdır. Tahkim yoluna gidilecek olsa dahi, ivedi hâllerde mahkemeden geçici hukuki koruma talep edilmesi mümkündür; bu talep tahkim şartından feragat anlamına gelmez. Talep edilirken ihlalin süregelen niteliği ve gecikmenin doğuracağı telafisi güç sonuç somut verilerle gösterilmelidir.
Delil Paketini Kurmak
- İhlal teşkil eden ilan, tanıtım veya paylaşımların tarih damgalı kayıtları alınır.
- Müşteri ve ciro kaybı, karşılaştırmalı dönem verileriyle ortaya konur.
- Gizli bilgiye erişim yetkileri ve log kayıtları kurum içinde tespit edilir.
- Çalışan geçişleri varsa iş sözleşmelerindeki gizlilik hükümleri dosyaya eklenir.
- Zararın hesabı için mali kayıtlar bağımsız bir tabloya dönüştürülür.
Anlaşmak mı, Yargılamayı Sürdürmek mi
Ticari uyuşmazlıklarda tercih, hukuki haklılıktan çok ticari sonuca göre yapılır. Sulh lehine ağır basan durumlar: ihlalin durdurulmasının asıl amaç olması, tarafların aynı pazarda çalışmaya devam edecek olması, zararın rakamsal ispatının zor olması. Yargılamayı sürdürmek lehine ağır basan durumlar: ihlalin tekrarlanma riski, taklit veya bilgi sızdırmanın belgeli olması, caydırıcı bir sonucun sektörel olarak gerekli görülmesi. Sulhname yazılırken ihlalin tekrarı hâlinde uygulanacak cezai şart ve denetim mekanizması mutlaka yer almalıdır; aksi hâlde anlaşma kısa ömürlü olur.
Kararın Uygulanabilirliği
Hakem kararının veya mahkeme hükmünün icra edilebilir olması için hüküm fıkrasının uygulanabilir yazılması gerekir. "Haksız rekabetin önlenmesi" gibi soyut bir ifade yerine, hangi ifadenin kaldırılacağı, hangi ürünün piyasadan çekileceği ve hangi kanalda düzeltme yayımlanacağı somutlaştırılmalıdır. TBK kapsamındaki tazminat talepleri de aynı şekilde kalem kalem gösterilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; sözleşme metniniz ve piyasa koşulları sonucu değiştirebilir. Tahkim şartının kapsamı konusunda tereddüt varsa, ilk adımı atmadan önce ticaret hukuku alanında çalışan bir hukukçudan görüş alınması yerinde olur.