Genel kurul kararlarına karşı açılan iptal davalarında asıl mücadele çoğu zaman esasa ilişkin tartışmada değil, kararın uygulanmasının durdurulup durdurulmayacağı noktasında yaşanır. TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun sistemi içinde bu talebin kaderi, doğru mahkemeye zamanında ulaşmaya bağlıdır.
Yetki: Şirket Merkezi ve Değiştirilemezliği
Genel kurul kararının iptali davası, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görülür. Bu yetki kuralı taraf iradesiyle değiştirilemeyecek niteliktedir; pay sahibinin ikametgâhı, toplantının fiilen yapıldığı yer veya şubenin bulunduğu il yetkiyi kurmaz. Ticaret sicilinde kayıtlı merkez adresi ile fiilî yönetim yerinin farklı olması hâlinde sicil kaydı esas alınır. Dava açılmadan önce güncel sicil kaydının alınması, bu nedenle ilk işlem olmalıdır.
Dava Açma Hakkı Kimde?
- Toplantıda hazır bulunup karara olumsuz oy veren ve muhalefetini tutanağa geçirten pay sahipleri
- Toplantıya çağrının usulüne uygun yapılmaması gibi hâllerde, toplantıda bulunmayan pay sahipleri
- Yönetim kurulu ve kararın uygulanması kişisel sorumluluğunu doğuracak yönetim kurulu üyeleri
Muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmemiş olması, uygulamada davanın en sık düştüğü noktadır. Şerhin kısa da olsa hangi karara ve hangi gerekçeyle karşı çıkıldığını göstermesi gerekir.
İhtiyati Tedbir mi, Kararın Yürütülmesinin Geri Bırakılması mı?
TTK, iptal davası açıldığında mahkemenin, yönetim kurulunun görüşünü alarak kararın yürütülmesinin geri bırakılmasına karar verebileceğini öngörür. Bu, genel usul hukukundaki ihtiyati tedbirden farklı ve daha özel bir kurumdur. Talebin gerekçesinde; kararın uygulanması hâlinde doğacak zararın telafisinin güçleştiği, örneğin sermaye artırımının tescil edilmesiyle pay oranlarının geri dönülemez biçimde değişeceği somut olarak gösterilmelidir. Soyut zarar iddiaları bu aşamada karşılık bulmaz. Teminat konusunun baştan planlanması da talebin hızını etkiler.
Tebligat Gecikmesi ve Kısa Hak Düşürücü Süre
İptal davası, TTK'da öngörülen kısa hak düşürücü süre içinde açılmalıdır ve bu süre karar tarihine bağlanmıştır. Buradaki asıl risk, sürenin bir tebligatla başlamamasıdır: toplantıya katılmayan pay sahibine kimse bildirim yapmak zorunda değildir. Kararın ticaret sicilinde tescil ve ilan edilmesi ise tarafların öğrenmesi bakımından fiilî bir dönüm noktası oluşturur. Bu nedenle azınlık konumundaki pay sahipleri için sicil ilanlarının düzenli izlenmesi, tebligat beklemekten çok daha güvenli bir yöntemdir. Şirkete gönderilen ihtar ve bilgi taleplerinin geç tebliğ edilmesi de hazırlık süresini kısaltır.
Kapanış
Genel kurul uyuşmazlıklarında zaman, esasa ilişkin argümandan daha belirleyici olabilir. Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme sunar; toplantının konusu, pay yapısı ve muhalefetin kayda geçiriliş biçimi sonucu değiştirebileceğinden, karar tarihini izleyen günlerde hukuki değerlendirme alınması önerilir.