Şirket ana sözleşmesinde veya pay sahipleri sözleşmesinde yer alan tahkim şartı, genel kurul kararlarına yönelik uyuşmazlıklarda ilk tartışma konusu hâline gelir. Karar aleyhine harekete geçmek isteyen pay sahibi, kısa bir iptal süresiyle karşı karşıyadır ve bu süre işlerken merci tartışmasına takılmak, hakkın esasını incelenemez hâle getirebilir. TTK ve TBK çerçevesinde bu rehber, merci seçimi ile süre yönetimini birlikte ele alır.
Tahkim Şartı Genel Kurul İptalini Kapsar mı?
Tahkim şartının kapsamı, metnin lafzına ve uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenir. Kimi düzenlemeler yalnızca pay sahipleri arasındaki ilişkilere yönelikken, kimileri şirket organlarının kararlarını da kapsayacak biçimde kaleme alınır. Ayrıca kararın alınma biçimine yönelik iddialar ile kararın içeriğinin emredici hükümlere aykırılığına yönelik iddialar aynı sonuca bağlanmayabilir. Bu nedenle ilk yapılacak iş, tahkim şartının metnini kelime kelime okumak ve kapsam analizini yazılı bir not hâline getirmektir.
Süre İşlerken Yanlış Mercie Başvurmanın Bedeli
İptal davası kısa bir süreye tabidir ve bu süre, seçilen merciin doğru olup olmadığından bağımsız işler. Merci konusunda ciddi tereddüt varsa, süreyi güvence altına alacak biçimde hareket etmek gerekir; başvurunun yapıldığı tarihi belgeleyen kayıtlar saklanmalıdır. Tahkim yoluna gidilecekse, hakem başvurusunun usulüne uygun biçimde nasıl başlatılacağı ve hangi kurumun kurallarının uygulanacağı önceden netleştirilmelidir.
Toplantı Belgelerinin Toplanması
- Çağrı usulüne ilişkin belgeler: ilan, bildirim ve gündemin içeriği.
- Hazır bulunanlar listesi ve temsil belgelerinin incelenmesi.
- Toplantı tutanağı ile muhalefet şerhinin usulünce yazılıp yazılmadığının kontrolü.
- Bilgi alma ve inceleme taleplerinin tutanağa geçirilmesi.
- Karara dayanak yapılan finansal tabloların ve raporların temini.
Tahkim mi, Mahkeme mi? Karşılaştırma Ölçütleri
- Gizlilik ihtiyacı ve uyuşmazlığın ticari itibara etkisi.
- Öngörülen masraf yükü ile talebin ekonomik büyüklüğü arasındaki oran.
- Verilecek kararın icra edilebilirliği ve tanınma ihtiyacı.
- Şirket kayıtlarına erişim ve delil toplama imkânının hangi yolda daha güçlü olduğu.
Bu ölçütler tartılmadan verilen merci kararı, süreç ilerledikten sonra düzeltilmesi güç bir tercihe dönüşür.
Kapanış
Buradaki değerlendirmeler genel bilgilendirme amacıyla sunulmuştur. Ana sözleşme metni ve toplantı belgeleri görülmeden hangi yolun izleneceği söylenemez; süre kısa olduğundan, karar öğrenildiği anda hukuki değerlendirme almanız önerilir.