Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik itirazlar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda dar bir zaman aralığına bağlanmıştır. Kararın hukuka aykırı olduğunu düşünmek yeterli değildir; itirazın türü, süresi ve toplantı sırasında atılan adımlar sonucu belirler.
Önce Ayrım: İptal, Butlan, Yokluk
- İptal edilebilir kararlar: Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar; süreye bağlı dava konusudur.
- Batıl kararlar: Pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran, eşit işlem ilkesini temelden zedeleyen kararlar; butlanın tespiti süreye bağlı değildir.
- Yokluk: Genel kurulun hiç toplanmamış sayıldığı hâller; çağrı usulünün temelden yokluğu gibi durumlarda tartışılır.
Talebi yanlış nitelendirmek, süresi geçmiş bir iptal davası açılması sonucunu doğurabilir. Bu nedenle dilekçede kademeli talep kurgusu tercih edilir.
Üç Aylık Süre
İptal davası, karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; kaçırıldığında dava esasa girilmeden reddedilir. Yetkili mahkeme şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesidir. Tescil edilmiş kararlar bakımından, tescilin yapılmış olması dava hakkını ortadan kaldırmaz.
Muhalefet Şerhi Neden Belirleyici
Toplantıya katılan pay sahibinin iptal davası açabilmesi, kural olarak karara olumsuz oy vermesine ve muhalefetini tutanağa geçirtmesine bağlıdır. Muhalefet şerhi genel ifadelerle değil, hangi karara ve hangi gerekçeyle karşı çıkıldığını gösterecek biçimde yazılmalıdır. Toplantıya çağrının usulsüz yapıldığı, gündemin duyurulmadığı veya katılımın engellendiği hâllerde ise toplantıda bulunmayan pay sahibi de dava açabilir; bu istisnanın dayanağı dilekçede ayrıca ortaya konmalıdır.
Toplantı Öncesi ve Sırasında Alınacak Notlar
- Çağrı ilanının tarihi, yöntemi ve gündem maddeleriyle uyumu kaydedilir.
- Hazır bulunanlar listesi ile temsil belgelerindeki eksiklikler tutanağa geçirilir.
- Bilgi alma ve inceleme talebi toplantıda açıkça yöneltilir; reddedilirse bu da tutanağa yazdırılır.
- Toplantı ve karar nisaplarının hesaplanma biçimi not edilir.
- Finansal tabloların müzakeresinin ertelenmesi isteniyorsa talep usulüne uygun ileri sürülür.
Arabuluculuk ve Yürütmenin Ertelenmesi
Ticari davalarda konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri için arabuluculuk dava şartıdır; buna karşılık genel kurul kararının iptali istemi parasal bir talep olmadığından bu kapsamda değerlendirilmez. Kararın uygulanmasının ertelenmesi isteniyorsa, bu talep ayrı bir başlık altında ve şirketin göreceği zarar da tartışılarak ileri sürülür. 6098 sayılı Kanun kapsamındaki sözleşmesel talepler varsa ayrıca değerlendirilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantı tutanağının içeriği süreci değiştirebileceğinden, üç aylık süre işlerken dosyaya özgü değerlendirme yapılması yerinde olur.