Kambiyo senedine dayanan takipler, sıradan bir ilamsız takipten hem hız hem de sonuç bakımından ayrılır. Çek ve senet dosyalarında borçlunun en sık kaybettiği nokta, yetki itirazının doğru mercie, doğru sürede ve doğru içerikle yapılmamasıdır. TTK ve 6102 sayılı Kanun'daki senet hükümleri ile takip usulü bir arada değerlendirilmelidir.
İtirazın Muhatabı Burada Farklıdır
Genel haciz yolunda itiraz icra dairesine yapılırken, kambiyo senetlerine mahsus takipte itirazın yeri icra mahkemesidir ve süre daha kısadır. Dilekçenin icra dairesine verilmesi, süresinde yapılmış bir itiraz sayılmayabilir. Ayrıca bu takip türünde itiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz; durdurma ancak mahkemenin ayrı bir kararıyla mümkün olur. Bu iki ayrıntı bilinmediğinde, itiraz süresinde verilse bile haciz işlemleri ilerlemeye devam eder.
Yetki İtirazı Tek Başına Yapılırsa
Yetki itirazı, diğer itirazlarla birlikte ve aynı dilekçede ileri sürülmelidir. Sadece yetkiye itiraz edilip borca ya da imzaya yönelik itirazın sonraya bırakılması, o itirazların ileri sürülme hakkını yitirmesine yol açabilir. Dilekçede önce yetkisizlik, ardından esasa ilişkin itirazlar sıralanmalı ve yetkili olduğu iddia edilen icra dairesi açıkça gösterilmelidir; yetkili merci gösterilmeden yapılan itiraz sonuç doğurmaz.
Senedin Kendisine Bakın: Unsur Eksikliği
- Keşide yeri veya buna ilişkin kaydın bulunmaması
- Vade ve düzenleme tarihindeki çelişkiler
- Bedel ve kayıtsız şartsız ödeme taahhüdüne ilişkin ifadelerdeki bozukluk
- Ciro zincirinin kopuk olması veya cirodaki tarih sorunları
- Beyaz senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası
Unsur eksikliği senedin kambiyo vasfını etkileyebilir; bu durumda takibin dayandığı özel usulün uygulanamayacağı ileri sürülür. Bu iddia, yetki tartışmasından bağımsız olarak dosyanın seyrini değiştirebilir.
İmzaya İtirazda Delil Hazırlığı
İmzanın borçluya ait olmadığı ileri sürülüyorsa, karşılaştırmaya elverişli imza örneklerinin çeşitli ve tarih aralığı geniş olacak biçimde toplanması gerekir. Nüfus kayıtları, banka imza sirküleri ve resmî belgelerdeki imzalar bu kapsamda kullanılır. Asılsız çıkan imza itirazının parasal sonuçları bulunduğundan, bu yol seçilmeden önce belge zemininin sağlamlığı ölçülmelidir.
Karar Sonrası Sıradaki Adım
İcra mahkemesi kararı takibin kaderini belirler; bu nedenle duruşmadan önce hangi vakıanın hangi belgeyle ispatlanacağı yazılı olarak planlanmalıdır. Tarafların ticari ilişkisi sürüyorsa, dosyanın yanında yürütülen bir mutabakat çalışması da tahsil riskini azaltabilir.
Yukarıdakiler genel bir çerçevedir; senedin türü, takip tarihi ve tebligat sonucu doğrudan etkiler. Ödeme emrini aldığınızda süre çok kısa olduğundan, dilekçeyi hazırlamadan önce dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesinde yarar vardır.