Ortaklar arasındaki çekişmelerde asıl mücadele çoğu zaman esas davadan önce, ihtiyati tedbir aşamasında yaşanır. Genel kurul kararının icrasının durdurulması, pay devrinin sınırlandırılması veya şirket organlarının işlem yetkisine geçici müdahale talepleri TTK ile HMK hükümlerinin birlikte okunmasını gerektirir. Bu rehber, tedbir kararını almaktan çok, karara karşı yapılan itirazı ve usule aykırı tek bir adımın dengeyi nasıl tersine çevirdiğini konu alır.
Talep Dosyaya Hangi Anda Girmeli
Tedbir talebi, uyuşmazlığın esasını tartışmadan önce yaklaşık ispat ölçüsünde bir dayanak sunmayı gerektirir. Şirket içi ihtilaflarda bu dayanak genellikle pay defteri kayıtları, toplantı çağrı belgeleri, hazirun cetveli, tutanaklar ve ticaret sicil kayıtlarıdır. Talebin dava dilekçesiyle birlikte mi yoksa dava açılmadan önce mi sunulacağı stratejik bir tercihtir: dava öncesi talep hız kazandırır ancak süresinde dava açma yükümlülüğünü doğurur ve bu süre kaçırıldığında tedbir kendiliğinden etkisini yitirir.
İtiraz Eden Tarafın Gerçek Argümanları
Tedbire itiraz, yalnızca "talep haksızdır" demekten ibaret değildir. Uygulamada sonuç getiren itiraz başlıkları şunlardır:
- Yaklaşık ispatın karşılanmadığı, sunulan belgenin ihtilafla bağının kurulmadığı
- Tedbirin şirketin olağan işleyişini fiilen durdurarak esasa ilişkin sonuç doğurduğu
- Teminatın, doğabilecek zarara göre açıkça düşük belirlendiği
- Talep edenin gecikmesinin, ivedilik unsurunu ortadan kaldırdığı
- Karşı tarafın dinlenmeden karar verilmesini gerektiren koşulların bulunmadığı
Usule Aykırı İşlem Nerede Doğuyor
- İtiraz dilekçesinin, kararı veren mahkeme yerine başka bir mercie verilmesi.
- Tefhim ve tebliğ tarihlerinin ayrı ayrı not edilmemesi; itiraz süresinin hangi tarihten işlediğinin karıştırılması.
- Tedbirin uygulanmasına ilişkin şikâyet ile karara itirazın aynı dilekçede birbirine karıştırılması.
- Teminat yatırılmadan tedbirin uygulanmaya çalışılması veya teminat kararının ayrıca takip edilmemesi.
- İtirazın reddi hâlinde başvurulacak kanun yolunun ve süresinin baştan planlanmamış olması.
Teminat, Tazminat ve Ticari Maliyet Dengesi
Haksız çıkan tedbir, karşı tarafın uğradığı zararın tazmini sorumluluğunu doğurur. Bu nedenle şirket içi ihtilaflarda talebin kapsamı olabildiğince dar tutulmalı; "tüm işlemlerin durdurulması" gibi sınırsız talepler yerine, somut işlem veya karar hedeflenmelidir. Dar ve ölçülü talep hem kabul ihtimalini artırır hem de tazminat riskini küçültür.
Dosya Kurmadan Önce Son Kontrol
Toplantı çağrısının usulüne uygunluğu, temsil ve yetki belgeleri, imza sirküleri, ortaklık payı oranları ve varsa pay sahipleri sözleşmesi hükümleri tek tabloda toplanmalıdır. Bu tablo, hem tedbir talebinin hem de itirazın omurgasını oluşturur.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her şirket ihtilafının kendine özgü belge ve zamanlama dinamiği vardır. Somut dosyanızda adım atmadan önce bir avukatla değerlendirme yapmanız yerinde olur.