Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik itirazlar, TTK'nın en kısa süreli ve en usul yoğun alanlarından biridir. Kararın içeriği ne kadar tartışmalı olursa olsun, dava yanlış mahkemede veya zorunlu ön aşama atlanarak açıldığında esas incelemeye hiç sıra gelmeyebilir.
Önce Talebin Niteliği: İptal mi, Butlan mı, Alacak mı?
Genel kurul kararının iptali talebi, kanunda öngörülen kısa süre içinde ve karara muhalefet şerhi gibi şartlar sağlanarak ileri sürülür. Kararın yokluğu veya butlanı iddiası ise süreye bağlı olmaksızın her zaman ileri sürülebilen bir tespit talebidir. Buna karşılık kâr payı ödenmemesi gibi doğrudan para alacağına dönüşen talepler, ayrı bir usul rejimine tabidir. Dilekçede bu üç kategorinin birbirine karıştırılması, hem harç hem de dava şartı bakımından sorun doğurur.
Ticari Davalarda Arabuluculuk Dava Şartı Nerede Devreye Girer?
TTK anlamında ticari dava sayılan ve konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ile tazminat talepleri bakımından arabuluculuk dava şartıdır. Genel kurul kararının iptali gibi yenilik doğuran ve para alacağına yönelmeyen taleplerde ise bu şart aranmaz. Uygulamada en sık görülen hata, iptal talebiyle birlikte ileri sürülen tazminat kalemi için arabuluculuk aşamasının tamamlanmamış olmasıdır; bu durumda o kalem bakımından usulden ret gündeme gelir.
Görev ve Yetki Haritası
- Şirketler hukukundan doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.
- Asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi bakar; dosya ayrı esasa kaydedilir.
- Yetki bakımından şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi esas alınır ve bu kural sözleşmeyle serbestçe değiştirilemez.
- Ortaklar arasındaki kişisel nitelikli talepler TBK çerçevesinde farklı bir mahkemeye düşebilir.
Kararın Yürütülmesinin Geri Bırakılması
İptal davası açılmış olması, tek başına kararın uygulanmasını durdurmaz. Ticaret siciline tescil edilmiş ya da edilmek üzere olan kararlarda, geçici hukuki koruma talebinin dava dilekçesiyle birlikte ve gerekçelendirilerek sunulması önem taşır. Talebin sonradan hatırlanması, aradaki dönemde oluşan işlemlerin geri alınmasını güçleştirir.
Dosya Kurarken İzlenecek Sıra
- Toplantı çağrısı, gündem, hazır bulunanlar listesi ve tutanağı asıllarıyla birlikte toplayın.
- Muhalefet şerhinin tutanağa geçirildiği satırı ayrıca işaretleyin.
- Talebi iptal, butlan ve alacak başlıkları altında ayrıştırın.
- Alacağa dönüşen kalemler için arabuluculuk başvurusunu davadan önce tamamlayın.
- Şirket merkezinin sicil kaydındaki güncel adresini dilekçe öncesinde teyit edin.
Yukarıdaki çerçeve genel bir yol göstericidir. Şirket türü, pay sahipliği yapısı ve kararın konusu değerlendirmeyi önemli ölçüde değiştirebilir; bu nedenle kısa süreli davalarda vakit kaybetmeden hukuki destek alınması yerinde olacaktır.