Genel kurul kararlarına yönelik itirazlar, çoğu zaman toplantı salonundaki tartışmanın devamı olarak yürütülür ve bu nedenle usul boyutu ihmal edilir. Oysa iptal davası, dar bir süreye ve kesin bir merci kuralına bağlıdır. TTK ve TBK ekseninde bu rehber, 6102 sayılı Kanun kapsamındaki genel kurul uyuşmazlıklarında yetki ve süre yönetimini ele alır.
Dava Şirket Merkezinin Bulunduğu Yerde Açılır
Genel kurul kararının iptali davasında yetkili mahkeme, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesidir. Pay sahibinin yerleşim yeri, toplantının fiilen yapıldığı yer ya da şirketin şube adresi bu yetkiyi değiştirmez. Toplantının merkez dışında bir salonda yapılmış olması, davayı o yerde açma imkanı vermez; belirleyici olan ticaret siciline tescilli merkez adresidir.
Üç Aylık Süre ve Muhalefet Şerhi
İptal davası, kural olarak karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Toplantıya katılan pay sahibi bakımından dava açma hakkının, olumsuz oy kullanmış ve muhalefetini tutanağa geçirtmiş olma şartına bağlandığı unutulmamalıdır. Toplantıda sözlü olarak dile getirilip tutanağa yazdırılmayan itirazlar, sonradan dava dilekçesine taşındığında ispat sorunu doğurur. Muhalefet şerhi kısa da olsa, hangi gündem maddesine ve hangi sebeple itiraz edildiğini içermelidir.
İptal, Butlan ve Yokluk Aynı Şey Değildir
Kararın hukuka aykırılığı her zaman iptal davasının konusu olmaz:
- İptal: kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar için; süreye tabidir.
- Butlan: pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran nitelikteki kararlar için; tespiti süreye bağlı değildir.
- Yokluk: çağrı ve toplantı yapısına ilişkin temel eksiklikler nedeniyle kararın hiç doğmadığı hallerde gündeme gelir.
Süre kaçırıldığında butlan veya yokluk iddiasının değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, kararın içeriğine göre belirlenir; bu nedenle nitelendirme baştan doğru yapılmalıdır.
Sicil İşlemleri Ayrı Bir Hattır
Kararın tescil edilmesine yönelik itirazlar ile kararın kendisine yönelik itirazlar farklı süreçlerdir. Ticaret sicili müdürlüğüne yapılan başvuru, iptal davası süresini durdurmaz. Aynı şekilde, yönetim kuruluna gönderilen ihtarname veya şirkete yazılan bilgi talebi de süreyi etkilemez. Tescilin durdurulması isteniyorsa, bu ancak yargısal bir tedbir talebiyle mümkündür ve tedbir talebi iptal davasıyla birlikte ileri sürülmelidir.
Bilgi Alma Hakkını Önceden Kullanın
İptal sebeplerinin çoğu, toplantı öncesi hazırlığın eksikliğinden doğar. Finansal tabloların incelemeye sunulup sunulmadığı, çağrının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, gündemin ilan edilen halinden sapma olup olmadığı toplantı öncesinde ve sırasında belgelenmelidir. Toplantı sonrası derlenmeye çalışılan bu bilgiler, çoğu zaman şirketin kontrolündeki kayıtlara bağlı kaldığı için eksik kalır.
Son Not
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Genel kurul uyuşmazlıklarında üç aylık süre hızla tükendiğinden, toplantı tutanağı elinize geçtiği anda hem muhalefet kaydının içeriğini hem de dava stratejisini bir hukukçuyla değerlendirmeniz uygun olur.