Ticari ilişkilerde haksız rekabet iddiası çoğu zaman taraflar arasında hâlihazırda bir sözleşme varken doğar: bayilik, distribütörlük, ortaklık ya da gizlilik sözleşmesi. Sözleşmede tahkim şartı bulunuyorsa, uyuşmazlığın mahkemeye mi hakem heyetine mi taşınacağı sorusu davanın en başında ve geri dönüşü zor biçimde cevaplanır.
Tahkim Şartı Haksız Rekabet İddiasını Kapsıyor mu?
Tahkim şartının kapsamı, metnin lafzıyla sınırlıdır. Yalnızca sözleşmenin yorumu ve ifasına ilişkin uyuşmazlıkları kapsayan bir madde, sözleşme dışı kalan ve TTK'nın haksız rekabet hükümlerinden doğan talepleri her zaman içine almaz. Buna karşılık işbu sözleşmeden veya sözleşmeyle bağlantılı olarak doğan her türlü uyuşmazlık biçimindeki geniş ifadeler, sözleşme ile bağlantısı kurulabilen haksız rekabet iddialarını da kapsayacak şekilde yorumlanabilir. Bu nedenle dilekçe yazılmadan önce yapılacak ilk iş, tahkim maddesinin kelime kelime okunmasıdır.
Tahkim İtirazı Ne Zaman İleri Sürülür?
Tahkim itirazı, davanın esasına girilmeden ileri sürülmesi gereken bir ilk itirazdır. Cevap dilekçesi süresi içinde ileri sürülmezse, taraf mahkemenin yargılamasına örtülü olarak razı olmuş sayılır ve sonradan tahkim şartına dayanmak sonuç doğurmaz. Aynı şekilde, tahkim şartına rağmen mahkemeye başvuran taraf da karşı tarafın itirazıyla dosyasını usulden kaybedebilir. Merci hatasının bedeli burada süre kaybının ötesine geçer; ihtiyati tedbir alma fırsatının kaçması anlamına gelir.
Mahkeme Yolunda Görev ve Yetki
Haksız rekabetten doğan davalar niteliği gereği ticari dava sayılır ve asliye ticaret mahkemesinde görülür. Ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalara asliye hukuk mahkemesi bakar. Yer yönünden yetkide ise davalının yerleşim yeri mahkemesinin yanında, haksız fiil niteliğindeki eylemin gerçekleştiği ya da zararın meydana geldiği yer mahkemesi de gündeme gelebilir. İnternet üzerinden yürütülen karalama, taklit tanıtım veya müşteri çelme iddialarında bu seçenek çoğu zaman davacıya hareket alanı sağlar.
Tedbir Talebi Hangi Kapıdan İstenir?
Tahkim şartının varlığı, mahkemeden geçici hukuki koruma istenmesine tek başına engel değildir. Yayının durdurulması, ürünlerin toplatılması ya da tanıtım materyalinin kaldırılması gibi acil talepler, tahkim süreci işlerken de mahkemeye götürülebilir. Bu ayrımın bilinmemesi, tedbir talebinin de tahkime havale edilmesi beklentisiyle zaman yitirilmesine yol açar.
Dilekçe Öncesi Kısa Kontrol
- Sözleşmedeki tahkim maddesinin kapsamı ve tahkim yerinin belirlenmesi.
- Talebin sözleşmeye mi yoksa TTK'nın haksız rekabet hükümlerine mi dayandığının netleştirilmesi.
- Rakip beyan, tanıtım ve fiyat verilerinin tarihli biçimde saklanması.
- Acil koruma ihtiyacı varsa tedbir talebinin ayrı bir başlık altında kurgulanması.
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Sözleşme metninin ifadeleri ve eylemin niteliği sonucu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi uygun olur.