Piyasada karşılaştığı bir davranıştan zarar gören işletmelerin sıkça yaptığı hata, birbirine benzeyen iki kavramı karıştırmaktır. Rekabetin korunmasına ilişkin idari denetim ile TTK anlamında haksız rekabet, farklı kanunlara, farklı mercilere ve farklı sonuçlara bağlıdır. Yanlış kapıya yapılan başvuru yalnızca zaman kaybettirmez; delillerin tazeliğini de yitirmesine yol açar.
İki Ayrı Hukuki Rejim
- Rekabet ihlali iddiası: Kartel, hâkim durumun kötüye kullanılması gibi iddialar idari bir kuruma yapılan başvuruyla incelenir ve sonucunda idari yaptırım gündeme gelir.
- Haksız rekabet: 6102 sayılı TTK'da düzenlenen dürüstlük kuralına aykırı davranışlar özel hukuk uyuşmazlığıdır; tespit, men, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve tazminat talepleriyle asliye ticaret mahkemesinde ileri sürülür.
- Sözleşmesel ihlal: Rekabet yasağı kaydına aykırılık TBK hükümleri çerçevesinde değerlendirilir ve dayanağı sözleşmedir.
Dava Öncesi Zorunlu Aşama
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Buna karşılık ihtiyati tedbir talepleri ve durdurma istemleri için bu aşama beklenmez. Uygulamada en çok kaybedilen fırsat, tazminat talebiyle men talebinin aynı dilekçede birleştirilip tümünün arabuluculuk sürecine bağlanmasıdır.
Delil Sözleşmesinin İşlevi
Taraflar HMK çerçevesinde, aralarındaki uyuşmazlığın belirli delillerle ispat edileceğini kararlaştırabilir. Ticari ilişkilerde sıkça imzalanan bu kayıtlar, sonradan tanık dinletilmesini sınırlayabilir. Bu nedenle sözleşme müzakeresi aşamasında şu noktalar kontrol edilmelidir:
- Delil sözleşmesinin münhasır mı yoksa tamamlayıcı mı olduğu.
- Elektronik kayıtların ve sunucu loglarının delil olarak kabul edilip edilmediği.
- Ticari defterlerin ispat gücüne ilişkin TTK hükümlerinin sözleşmeyle nasıl etkilendiği.
- Yetki ve tahkim kayıtlarının delil sözleşmesiyle uyumu.
- Gizlilik hükümlerinin, delilin mahkemeye sunulmasını engelleyip engellemediği.
Zararı Somutlaştırmak
Haksız rekabet dosyalarında en zayıf halka genellikle zararın miktarıdır. Ciro düşüşünün başka nedenlerden kaynaklanmadığını göstermek için karşılaştırmalı satış verileri, müşteri kayıpları, kampanya takvimleri ve pazar payı verileri birlikte sunulmalıdır. Delil tespiti ve ihtiyati tedbir talepleri, kanıtın kaybolmasını önlemek bakımından erken aşamada değerlendirilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; her ticari ilişkinin sözleşme metni farklı olduğundan, başvuru yolunu seçmeden önce belgelerinizi bir hukukçuyla birlikte incelemenizde yarar vardır.