Ortaklar arasındaki çekişmeler, genel kurul kararına itirazdan haklı sebeple fesih talebine kadar geniş bir yelpazeye yayılır. Bu dosyalarda esasa ilişkin argüman ne kadar güçlü olursa olsun, dilekçe yanlış mahkemeye verildiğinde kazanılan tek şey zaman kaybıdır. Görev ve yetki ise birbirinden ayrı iki sorudur ve ayrı ayrı yanıtlanmalıdır.
Görev: Hangi Mahkeme Türü
6102 sayılı TTK'dan doğan uyuşmazlıklar kural olarak asliye ticaret mahkemesinin görev alanındadır. Ortağın şirkete karşı ileri sürdüğü talepler, yönetim organı üyelerinin sorumluluğu ve genel kurul kararlarının hükümsüzlüğüne ilişkin istemler bu kapsamda değerlendirilir. Buna karşılık ortaklar arasındaki kişisel nitelikli bir borç ilişkisi TBK zemininde kalıyorsa, uyuşmazlık ticari nitelik kazanmayabilir. Sözleşmenin tarafı kim, talebin dayanağı hangi kanun sorularına yazılı cevap vermek, görev tartışmasını baştan kapatır.
Yetki: Hangi Yer
- Şirket tüzel kişiliğine yöneltilen taleplerde kural, şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesidir.
- Ticaret sicilindeki merkez ile fiilî yönetim yeri farklıysa, sicil kaydı esas alınır ve güncel sicil örneği dosyaya konur.
- Sözleşmede yetki kaydı varsa geçerliliği, tarafların tacir sıfatı üzerinden denetlenmelidir.
- Birden fazla davalıya yönelen taleplerde ortak yetkili yer bulunup bulunmadığı incelenmelidir.
Esas Sözleşmedeki Tahkim Kaydı
Şirket ana sözleşmesinde ya da ortaklar sözleşmesinde tahkim şartı bulunması, yolu bütünüyle değiştirir. Böyle bir kayıt varken mahkemeye başvurulması hâlinde karşı tarafın süresinde ileri süreceği tahkim itirazı davanın reddine yol açabilir. Kaydın kapsamı da önemlidir: yalnızca ortaklar arası ilişkileri mi kapsıyor, yoksa şirkete karşı açılacak davaları da içeriyor mu?
Dava Öncesi Kontrol Listesi
- Güncel ticaret sicili gazetesi ve ana sözleşme metni temin edildi mi?
- Talep, kanunda süreye bağlanmış bir istem mi (örneğin genel kurul kararının iptali) — süre gün gün hesaplandı mı?
- Ticari nitelikteki alacak ve tazminat talepleri için zorunlu ön adım tamamlandı mı?
- Ortaklık payı, oy oranı ve toplantıya katılım tutanaklarla belgelendi mi?
- İhtiyati tedbir talebi, şirketin işleyişini durdurmayacak biçimde ölçülü kuruldu mu?
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; şirket türü, sözleşme kayıtları ve talebin niteliği yol haritasını değiştirebilir. Genel kurul kararına yönelik bir itiraz düşünüyorsanız süre kısa olabileceğinden, gecikmeden hukuki destek almanız uygun olur.