Ortaklar arasındaki güven zedelendiğinde uyuşmazlık genellikle tek bir konudan değil, birikmiş birçok işlemden doğar. Bu tür dosyalarda belirleyici olan, kimin haklı olduğu kadar hangi kaydın kim tarafından ve nasıl ispat edilebileceğidir. Aşağıdaki rehber, şirket içi uyuşmazlıklarda ispat düzenini şirket belgeleri üzerinden kurmayı ve yanlış merci seçimi riskini azaltmayı ele alır.
Uyuşmazlığın Türü Yolu Belirler
- Genel kurul kararının iptali: 6102 sayılı TTK'da öngörülen kısa hak düşürücü süreye tabidir ve asliye ticaret mahkemesinde görülür.
- Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu: şirketin, pay sahiplerinin ve alacaklıların dava hakkı farklı koşullara bağlıdır.
- Bilgi alma ve inceleme hakkı: önce genel kurulda kullanılması, reddedilirse mahkemeye başvurulması gereken bir haktır.
- Ortaklıktan çıkma veya çıkarma: haklı sebep kavramının somut olaylarla doldurulmasını gerektirir.
Konusu para alacağı olan ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır; bu adım atlandığında dosya esasa girmeden reddedilir. Buna karşılık iptal davası gibi taleplerde aynı şart söz konusu olmadığından, her talep için ayrı değerlendirme yapılmalıdır.
Delil Sözleşmesinin Şirket Hayatındaki Karşılığı
Ortaklık sözleşmesine, pay sahipleri sözleşmesine veya yönetim hizmet sözleşmesine konulacak bir hüküm ile hangi kayıtların delil sayılacağı önceden belirlenebilir. Kurumsal e-posta trafiği, yönetim kurulu karar defteri, imza sirküleri ve onay akışları bu kapsamda tanımlanabilir. Böyle bir düzenleme, uyuşmazlık çıktığında tarafların aylarca sürebilen delil tartışmasını kısaltır. TBK genel hükümleri çerçevesinde kurulacak bu hükümlerin sınırları ise dürüstlük kuralı ve emredici usul hükümleridir.
Uyuşmazlık Doğduğunda Kontrol Listesi
- Ticaret sicil kayıtları, esas sözleşme ve tüm tadil metinleri güncel hâliyle temin edilir.
- Yönetim kurulu ve genel kurul karar defterlerinin ilgili sayfaları çıkarılır; toplantı çağrılarının usulüne uygunluğu kontrol edilir.
- Ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdikleri incelenir; usulüne uygun tutulmayan defter sahibi aleyhine sonuç doğurur.
- Tartışmalı işlemlere ilişkin banka hareketleri ve faturalar tarih sırasına konur.
- İmza yetkisinin hangi tarihte kimde olduğu tabloya dökülür.
Tedbir Talebinin Zamanlaması
Şirket malvarlığının elden çıkarılması riski varsa ihtiyati tedbir talebinin dava dilekçesiyle birlikte ve somut gerekçeyle sunulması gerekir. Yönetim organının işleyişini tamamen durduracak nitelikte talepler ise şirketin faaliyetine zarar verebileceğinden dikkatli kurgulanmalıdır.
Ayrılma Senaryosunu Hazırda Tutmak
Ortaklar arası uyuşmazlıkların önemli bölümü payın devriyle sonuçlanır. Bu nedenle dava stratejisi kurulurken pay değerinin nasıl belirleneceği, devir yasakları ve önalım hükümlerinin varlığı baştan incelenmelidir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir ve şirketinizin esas sözleşmesine göre değişebilir. Ortaklık uyuşmazlıklarında adım atmadan önce şirket belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız önerilir.