Genel kurul kararlarına karşı açılacak davada en kritik iki eşik, kısa hak düşürücü süre ve yetkili mahkemenin doğru belirlenmesidir. Bu iki eşikten biri kaçırıldığında, kararın içeriğine yönelik en güçlü itiraz bile incelenmez. Bu rehber 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ekseninde, pay sahibi açısından başvuru adımlarını ele alır.
Yokluk, butlan ve iptal ayrımı
Her sakatlık aynı sonuca bağlanmaz. Toplantının hiç yapılmamış sayılmasını gerektiren durumlar, kanunun emredici hükümlerine ve pay sahibinin vazgeçilmez haklarına aykırılık hâlleri ile kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılık hâlleri birbirinden farklı davalar doğurur. İptal davası kısa bir süreye tabiyken, butlanın tespiti farklı bir zaman rejimine tabidir. Dilekçede hangi sakatlığın ileri sürüldüğü açıkça belirtilmeli, gerekiyorsa kademeli olarak kurulmalıdır.
Dava açma ehliyetini baştan güvenceye almak
- Toplantıda hazır bulunan pay sahibi için muhalefetin tutanağa geçirilmesi belirleyicidir.
- Muhalefet şerhi, hangi gündem maddesine ve hangi gerekçeyle yöneldiği yazılarak kaydedilmelidir.
- Toplantıya katılamayan pay sahibi bakımından çağrının usulsüzlüğü, gündemin ilan edilmemesi gibi hâller ayrıca değerlendirilir.
- Pay sahipliği sıfatının dava boyunca korunması gerektiği unutulmamalıdır.
Yetki ve görev
Dava, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde açılır. Şubenin bulunduğu yer veya pay sahibinin ikametgâhı esas alınarak açılan davalar yetki itirazıyla karşılaşır ve süre bu arada işlemeye devam eder. Merkez adresinin ticaret sicilindeki güncel hâli, dava öncesinde sicil kayıtlarından doğrulanmalıdır; özellikle merkez nakli yapılmış şirketlerde bu kontrol hayati önemdedir.
Yürütmenin durdurulması niteliğindeki talepler
Kararın icrasının geri bırakılması talebi, dava dilekçesiyle birlikte ve somut zarar tehlikesi gösterilerek ileri sürülür. Sermaye artırımı, birleşme, tasfiye veya yönetim kurulu değişikliği gibi tescili gerektiren kararlarda bu talep özellikle önemlidir; tescil gerçekleştikten sonra geri dönüş çok daha zordur. Mahkemenin teminat isteyebileceği öngörülerek finansal hazırlık yapılmalıdır.
Usule aykırı işlemden doğan tipik kayıplar
Muhalefet şerhinin genel bir cümleyle sınırlı tutulması, dava dilekçesinde iptali istenen gündem maddelerinin numarasıyla belirtilmemesi, şirketin yanı sıra yönetim kurulu üyelerinin gereksizce hasım gösterilmesi, sicil kayıtlarının dosyaya sunulmaması ve tescil tarihinin takip edilmemesi en çok karşılaşılan sorunlardır. Bunlar dosyanın esasına girilmesini geciktirir veya tümüyle engeller.
Bu içerik genel bilgi amaçlıdır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantı tutanağının içeriği sonucu değiştirebileceğinden, karar tarihini takip eden ilk günlerde ticaret hukuku alanında çalışan bir avukata başvurulması önerilir.