Şirket ortakları arasındaki uyuşmazlıkların önemli bölümü, genel kurulun toplanma ve karar alma usulünden doğar. Karara katılmayan ortak çoğu zaman itirazını sözlü olarak dile getirir ve toplantı bittiğinde bunun tutanağa geçmediğini fark eder. Bu rehber, itirazın hangi anda ve nasıl kayda geçirileceğini, iptal davasının hangi mahkemede açılacağını ele alır.
İptal Davasının Kapısı: Muhalefet Şerhi
6102 sayılı TTK sisteminde, toplantıda hazır bulunan ve karara olumsuz oy veren ortağın iptal davası açabilmesi kural olarak muhalefetini tutanağa geçirmesine bağlıdır. Bu nedenle toplantı sırasında yapılacak en kritik iş, itirazın gerekçesiyle birlikte yazılı olarak tutanağa işletilmesidir. Toplantıya çağrının usulüne uygun yapılmadığı veya gündeme bağlılık ilkesinin ihlal edildiği hâllerde, toplantıya katılmamış ortak bakımından da dava imkânı ayrıca değerlendirilir.
Toplantı Öncesi Kontrol Edilecekler
- Çağrının kimin tarafından, hangi usulle ve hangi süre önce yapıldığı
- Gündem maddelerinin açık ve belirli yazılıp yazılmadığı
- Finansal tabloların ve raporların ortakların incelemesine sunulduğu tarih
- Hazır bulunanlar listesindeki pay ve temsil oranlarının doğruluğu
- Vekâletname ve temsil belgelerinin usulüne uygunluğu
Yetki ve Görev: Nerede Dava Açılır?
Şirketler hukukundan doğan bu uyuşmazlıklarda dava, kural olarak şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görülür. Ana sözleşmedeki yetki kayıtları veya ortaklar arasındaki sözleşmelerde yer alan tahkim şartları bu tabloyu değiştirebileceğinden, dava açılmadan önce esas sözleşme ve pay sahipleri sözleşmesi birlikte okunmalıdır. Yanlış mahkemede açılan dava, esasa girilmeden usulden sonuçlanabilir.
Dilekçenin Kurgusu
- Hangi gündem maddesine ilişkin kararın iptali istendiği tek tek belirtilir.
- İptal sebebi; kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılık başlıklarından hangisine dayandığı yazılır.
- Muhalefet şerhinin yer aldığı tutanak sayfası ek olarak gösterilir.
- Kararın uygulanması hâlinde doğacak sonuç somutlaştırılır; yürütmenin geri bırakılması talebi bu zemine oturur.
- TBK'daki genel hükümlere dayalı ek talepler varsa ayrı başlık altında toplanır.
Anlaşma ile Çözüm Aranan Hâller
Ortaklar arası uyuşmazlıklarda dava, şirketin ticari itibarını ve finansman ilişkilerini de etkiler. Bu nedenle pay devri, kâr dağıtım taahhüdü veya yönetimde temsil gibi başlıklarda yapılacak bir anlaşma çoğu zaman tarafların ortak yararınadır. Ticari nitelikteki para alacaklarında arabuluculuk dava şartı olarak öngörülmüştür; iptal talebiyle birlikte ileri sürülen alacak kalemleri bakımından bu aşamanın atlanmaması gerekir.
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Esas sözleşme hükümleri ve pay yapısı her şirkette farklı sonuç doğurduğundan, toplantı tutanağı elinize geçtiğinde belgeleri bir hukukçuyla birlikte incelemeniz uygun olur.