Sermaye şirketlerinde genel kurul kararlarına yönelik uyuşmazlıklar, TTK ve TBK hükümlerinin usul kurallarıyla birlikte okunmasını gerektirir. Bu dosyalarda esasa girilmeden verilen ret kararlarının başlıca sebebi, davanın süresinde açılmaması ve dava açma hakkının koşullarının belgelenememesidir.
Yetki Şirket Merkezine Bağlıdır
Genel kurul kararının iptali davası, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görülür ve bu yetki kuralı kesindir. Ortakların ikametgâhı veya toplantının fiilen yapıldığı yer sonucu değiştirmez. Şirket merkezinin ticaret sicilindeki güncel kaydı, dava açılmadan önce doğrulanmalıdır.
Süre ve Dava Açma Hakkının Koşulları
İptal davası, karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir ve kaçırıldığında karar iptal edilemez hale gelir. Ayrıca toplantıda hazır bulunan ortağın dava açabilmesi, olumsuz oy kullanması ve muhalefetini toplantı tutanağına geçirtmesi koşuluna bağlıdır. Tutanağa geçirilmeyen bir muhalefetin sonradan tanıkla ispatı beklenmemelidir; bu nedenle toplantı sırasında muhalefet metninin yazılı olarak verilmesi ve tutanağa eklendiğinin görülmesi gerekir.
Butlan ve Yokluk Hallerinin Ayrı Konumu
Bazı kararlar iptal edilebilir nitelikte değil, baştan hükümsüzdür. Ortakların vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran veya anonim şirketin temel yapısına aykırı düşen kararlar bakımından butlanın tespiti istenebilir ve bu talep üç aylık süreye bağlı değildir. Talebin iptal mi yoksa butlan tespiti mi olduğu dilekçede net biçimde ortaya konulmalı, gerektiğinde kademeli olarak ileri sürülmelidir.
Dosyaya Konulması Gereken Toplantı Belgeleri
- Çağrı kararının kendisi ve çağrının usulüne uygun yapıldığını gösteren ilan ile bildirim kayıtları
- Gündem metni ve gündeme bağlılık ilkesine aykırılık iddiası varsa karşılaştırma
- Hazır bulunanlar listesi, pay defteri kayıtları ve temsil belgeleri
- Toplantı tutanağının aslı ile muhalefet şerhinin yer aldığı sayfa
- Toplantıda okunan finansal tablolar, denetim raporu ve varsa bakanlık temsilcisi kaydı
Yürütmenin Geri Bırakılması Talebi
İptali istenen karar, örneğin sermaye artırımı veya yönetim değişikliği gibi hızla uygulanabilecek bir karar ise, dava sürerken uygulanmasının geri bırakılması istenebilir. Talep, kararın uygulanması halinde doğacak geri dönülmez sonuçlar somutlaştırılarak gerekçelendirilmelidir. Ayrıca teminat gösterilmesi istenebileceği baştan hesaba katılmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir; şirket türü ve esas sözleşme hükümleri sonucu etkileyebilir. Toplantı öncesinde ve sonrasında atılacak adımlar için hukuki değerlendirme alınması önerilir.