Ortaklar arasındaki anlaşmazlıklar genellikle uzun süre şirket içinde konuşulur; hukuki adım atıldığında ise defterlere, yazışmalara ve karar kayıtlarına erişim çoktan zorlaşmış olur. TTK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen şirket içi uyuşmazlıklarda, dosyanın kaderini çoğu zaman kaydın kimin elinde olduğu belirler. Bu yazı, ticari uyuşmazlıklarda delil eksikliğinin nasıl önlenebileceğine odaklanıyor.
Kaydın Şirkette Kalması Sorunu
Azınlık konumundaki ortak ya da görevden alınmış yönetici, iddiasını dayandıracağı defter ve belgelere fiilen ulaşamayabilir. Bu asimetri, ticari davaların en tipik zayıflığıdır. Erişim henüz varken alınacak örnekler, sonradan mahkeme aracılığıyla istenecek belgelerin yerini tutmasa da iddianın somutlaştırılmasını sağlar.
- Genel kurul ve yönetim kurulu karar defterlerinin ilgili sayfaları
- Toplantı çağrısı, gündem ve hazirun cetveli örnekleri
- Kâr dağıtımı, sermaye artırımı veya pay devrine ilişkin belgeler
- Şirket adına yapılan ödemelere dair banka hareketleri ve fatura izleri
- Ortaklar arasındaki e-posta ve mesajlaşmaların bütünlüklü çıktıları
Bilgi Alma Hakkını Delil Üretmek İçin Kullanmak
TTK, pay sahibine bilgi alma ve inceleme hakkı tanır. Bu hak, yalnızca merak giderme aracı değildir; usulüne uygun biçimde kullanılan bir bilgi talebi ve buna verilen cevap, sonraki yargılamada şirketin tutumunu gösteren bir belge hâline gelir. Talebin yazılı yapılması, hangi kalemin sorulduğunun açıkça yazılması ve cevabın kayıt altına alınması bu nedenle önemlidir.
Dava Şartı Basamağını Boş Geçmemek
Konusu para alacağı veya tazminat olan ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Bu aşamada yapılan yaygın hata, toplantıya yalnızca sözlü iddialarla gidilmesidir. Talep kalemlerinin miktarı, dayanağı ve hesap yöntemi yazılı sunulduğunda hem anlaşma ihtimali artar hem de anlaşmama hâlinde dosyanın çerçevesi netleşir. Genel kurul kararının iptali gibi taleplerde ise kanunda öngörülen hak düşürücü sürenin işlemeye devam ettiği unutulmamalıdır.
Hazırlık Sırası
- Uyuşmazlığın türü belirlenir: karar iptali, sorumluluk davası, alacak veya pay devri kaynaklı ihtilaf.
- Her talep için hangi belgenin ispat aracı olacağı eşleştirilir.
- Şirkette kalan ve elde bulunan belgeler ayrı listelenir; ulaşılamayanlar için talep planı yapılır.
- TBK kapsamındaki sözleşmesel ilişkiler, ortaklık sıfatından doğan taleplerden ayrı değerlendirilir.
Yukarıdaki başlıklar yol gösterici bir çerçevedir. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve olayın zamanlaması sonucu değiştirebileceğinden, somut dosyada hukuki destek alınması yerinde olur.