Haksız rekabet iddiaları çoğu zaman hız gerektirir; ancak taraflar arasında bir tahkim şartı varsa ya da talep türleri karıştırılmışsa, hızlı hareket etmek isteyen taraf usul engeline takılır. Bu rehber, uyuşmazlığın hangi merci önünde ve hangi ön adımlarla ele alınacağına odaklanır.
Mutlak Ticari Dava Niteliği ve Görev
TTK'nın haksız rekabete ilişkin hükümlerinden doğan davalar, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava sayılır ve asliye ticaret mahkemesinde görülür. Görev kuralı kamu düzenindendir; asliye hukuk mahkemesinde açılan dava görev yönünden reddedilir. Aynı olaydan hem haksız rekabet hem sözleşmeye aykırılık iddiası doğuyorsa, taleplerin tek dosyada mı yoksa ayrı dosyalarda mı ileri sürüleceği baştan kararlaştırılmalıdır.
Tahkim Şartı Uyuşmazlığı Kapsıyor mu?
Sözleşmede tahkim şartı bulunması, o sözleşmeden doğan her uyuşmazlığın otomatik olarak hakem önüne gideceği anlamına gelmez. Tahkim şartının kapsamı, sözleşmenin sona ermesinden sonraki fiilleri ve sözleşme dışı üçüncü kişileri içerip içermediği ayrıca yorumlanır. Karşı taraf, davanın açılmasının ardından ilk itiraz olarak tahkim şartını ileri sürerse mahkeme dosyayı usulden reddedebilir. Bu nedenle dava açmadan önce sözleşme metninin tahkim maddesi, kapsam ve süre yönünden okunmalıdır.
Arabuluculuk Talep Türüne Göre Değişir
- Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan tazminat talepleri bakımından arabuluculuk dava şartıdır.
- Haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi gibi para alacağı niteliğinde olmayan talepler bu şartın dışında değerlendirilir.
- Aynı dilekçede hem para hem tespit talebi varsa, dava şartının hangi kalem için arandığı ayrıştırılmalıdır.
- İhtiyati tedbir talebi arabuluculuk sürecinden bağımsız olarak mahkemeden istenebilir.
Delil Tespiti ve İhtiyati Tedbirin Zamanlaması
Haksız rekabette delil hızla yok olur: bir internet sitesindeki ifade değiştirilir, ilan kaldırılır, karşılaştırmalı reklam yayından çekilir. Bu nedenle dava veya arabuluculuktan önce delil tespiti yoluna gidilmesi çoğu dosyada belirleyici olur. İhtiyati tedbir talebinde ise yaklaşık ispat yeterlidir; ancak talebin kapsamı ölçülü ve uygulanabilir biçimde yazılmalıdır. Ölçüsüz genişlikte bir tedbir talebi, tümüyle reddedilme riskini artırır.
Dijital Delilin Sabitlenmesi
- Ekran görüntüleri tarih ve saat bilgisini gösterecek şekilde, adres çubuğu görünür biçimde alınır.
- Mümkün olan hâllerde noter tespiti veya güvenilir zaman damgası kullanılır.
- Ürün, ambalaj ve tanıtım materyalleri fiziki örnek olarak saklanır.
- Müşteri kayması iddiası, satış verileri ve müşteri yazışmalarıyla sayısallaştırılır.
- Zarar hesabı için mali kayıtlar bilirkişi incelemesine uygun biçimde derlenir.
Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunar. Sözleşme metniniz ve rakip fiilin niteliği stratejiyi kökten değiştirebileceğinden, adım atmadan önce dosyanızın bir hukukçu tarafından incelenmesinde yarar vardır.