Ticari ilişkilerde taraflar çoğu zaman sözleşmeye bir delil kaydı ekler; ancak bu kaydın haksız rekabet iddiasında ne kadar bağlayıcı olduğu gözden kaçar. TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun ekseninde bu rehber, delil sözleşmesinin sınırlarını ve haksız rekabet dosyasının usul yapısını inceler.
Delil Sözleşmesi Ne Yapar, Ne Yapamaz
Taraflar, aralarındaki uyuşmazlığın belirli delillerle ispat edileceğini kararlaştırabilir. Bu tür bir anlaşma, ispat faaliyetini yalnızca sayılan delillerle sınırlandırıyorsa münhasır nitelik taşır. Ancak delil sözleşmesinin kapsamı sınırsız değildir: tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği konularda ve bir tarafı ispat hakkından tümüyle yoksun bırakan hâllerde geçerli sayılmaz. Haksız rekabetin kamu düzeniyle ilgili yönleri bulunduğundan, sözleşmeye konulan bir kaydın her durumda mahkemeyi bağlayacağı varsayımıyla hareket edilmemelidir.
Haksız Rekabet Dosyasında Zamanaşımı
Haksız rekabetten doğan taleplerde zamanaşımı, öğrenmeden itibaren işleyen kısa süre ile fiilin doğduğu andan itibaren işleyen daha uzun sürenin birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir. Süreklilik gösteren fiillerde her yeni eylemin süreyi yeniden başlatıp başlatmadığı ayrıca tartışılır. Fiilin cezayı gerektirmesi hâlinde daha uzun ceza zamanaşımının uygulanabileceği de göz önünde tutulmalıdır. Öğrenme anını gösteren yazışma veya tespit belgesi bu nedenle dosyanın ilk sırasına konulmalıdır.
Delil Toplama Araçları
- Dava öncesi delil tespiti ile internet sitesi, katalog veya ambalaj içeriğinin kayda geçirilmesi
- Ticari defter ve kayıtların incelenmesi talebi; defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığının denetimi
- Müşteri kaybını gösteren satış verileri ve sipariş iptal kayıtları
- Eski çalışanların rekabet yasağına aykırı davranışını gösteren belgeler
- Bilirkişi incelemesi için karşılaştırma yapılacak ürün ve tanıtım materyalinin dosyaya sunulması
Görev, Arabuluculuk ve Talep Yapısı
- Haksız rekabet davaları asliye ticaret mahkemesinde görülür
- Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri için ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır
- Tespit ve men talepleri bakımından bu şartın kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir
- İhtiyati tedbir talebi, gecikmesinde sakınca bulunan hâller için ayrı gerekçelendirilmelidir
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Sözleşmedeki delil kaydının yorumu ve pazarın yapısı dosyadan dosyaya değiştiği için, dava açmadan önce belgelerin bir hukukçuyla birlikte gözden geçirilmesinde yarar bulunur.