Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda dosyanın kaderi çoğu zaman ilk duruşmadan önce, yetki ve görev tartışmasında belirlenir. 6102 sayılı TTK farklı uyuşmazlık türleri için farklı merciler ve süreler öngörür; TBK'nın genel hükümleri ise ortaklar arasındaki bireysel anlaşmalara uygulanır. Aşağıdaki liste, dilekçe hazırlanmadan önce yapılması gereken ayrıştırmayı ele alır.
Uyuşmazlığın Türünü Belirlemek
İlk ayrım, talebin şirketin kendisine mi yoksa ortağın kişisel hakkına mı yöneldiğidir. Genel kurul kararının iptali, yönetim organının sorumluluğu, ortaklıktan çıkma veya çıkarılma, kâr payı talebi ve bilgi alma hakkı birbirinden farklı hukuki temellere dayanır ve bazıları kısa sürelere bağlıdır. Aynı olaydan birden fazla talep doğuyorsa hangisinin süre bakımından öncelikli olduğu belirlenmeden dilekçe yazılmamalıdır.
Esas Sözleşme ve Yetki Kayıtları
- Esas sözleşmedeki uyuşmazlık çözümüne ilişkin maddeler baştan okunur.
- Ortaklar arasında ayrı bir pay sahipleri sözleşmesi varsa, esas sözleşmeyle çelişen kayıtlar işaretlenir.
- Yetki kaydının tarafların sıfatına göre geçerli olup olmadığı değerlendirilir.
- Şirket merkezinin ticaret sicilindeki kaydı ile fiilî merkez farklıysa bu durum not edilir.
Tahkim Şartı Bulunuyorsa
Esas sözleşmede veya ortaklar sözleşmesinde tahkim kaydı varsa, mahkemeye açılan dava karşı tarafın itirazıyla usulden reddedilebilir. Bu nedenle tahkim kaydının kapsamı, hangi uyuşmazlıkları içerdiği ve tüm ortakları bağlayıp bağlamadığı ilk aşamada incelenmelidir. Kaydın yalnızca belirli konuları kapsadığı hâllerde, talebin bu kapsam içinde kalıp kalmadığı ayrıca tartışılır.
Kayıt ve Defter Hazırlığı
- Genel kurul ve yönetim kararlarının tutanakları tarih sırasıyla toplanır.
- Toplantı çağrısı, gündem ve hazır bulunanlar listesi ayrıca kontrol edilir.
- Bilgi alma ve inceleme taleplerinin şirkete iletildiği tarihler belgelenir.
- Talep konusu işlemle ilgili banka ve muhasebe kayıtları ayrı klasörde tutulur.
Son Değerlendirme
Bu açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; şirket türü, pay yapısı ve uyuşmazlığın konusu izlenecek yolu değiştirir. Ortaklık uyuşmazlıklarında bazı taleplerin süresi hızlı işlediğinden, karar veya işlemi öğrendiğiniz anda hukuki değerlendirme yaptırmanız yerinde olur.