Ticari bir sözleşme ihlalinde tedbir kararı almak çoğu zaman davanın kendisinden daha belirleyicidir; çünkü karşı tarafın malvarlığı, ticari itibarı veya sözleşme konusu edim korunmazsa lehe bir hüküm bile kağıt üstünde kalabilir. Bu metin, ihtiyati tedbir talebini usul yönünden ayakta tutmaya odaklanır.
Talebi Ayakta Tutan Üç Unsur
6102 sayılı TTK ve TBK hükümlerine dayanan bir uyuşmazlıkta tedbir talebi; korunması istenen hakkın varlığının yaklaşık olarak ortaya konması, gecikmesinde sakınca bulunan ya da ciddi zarar doğuracak bir durumun somutlaştırılması ve istenen tedbirin uyuşmazlıkla ölçülü olması üzerine kurulur. Dilekçede sadece sözleşme ihlali anlatılıp neden şimdi karar verilmesi gerektiği açıklanmadığında talep, esasa girilmeden reddedilir. Ölçüsüz genişlikte istenen tedbirler de aynı akıbete uğrar.
Karar Alınmakla Bitmeyen Süreç
Uygulamadaki en pahalı hata, tedbir kararının alınmasıyla işin bittiğini varsaymaktır. Kararın kanunda öngörülen kısa süre içinde uygulanması istenmezse tedbir kendiliğinden kalkar; teminatın yatırılmaması, müzekkerelerin ilgili sicile veya bankaya ulaştırılmaması da aynı sonucu doğurur. Karar tarihi, teminat yatırma tarihi, uygulama talebi tarihi ve tebliğ tarihleri tek bir izleme tablosunda tutulmalıdır.
Sık Görülen Usul Kazaları
- Talebin dava açılmadan önce ileri sürülmesi halinde, dava açma süresinin takip edilmemesi
- Karşı tarafa tebliğ ve itiraz aşamasının hesaba katılmaması
- Sözleşmede tahkim veya yetki kaydı bulunmasına rağmen merci analizinin atlanması
- Şirket temsil yetkisinin sicil kaydıyla doğrulanmaması
- Delil tespiti ile tedbirin birbirine karıştırılması
Teminat ve Karşı Tarafın Zararı
Tedbir haksız çıkarsa doğan zarardan sorumluluk gündeme gelir. Bu nedenle teminat miktarı bir formalite değil, riskin fiyatlandırılmasıdır. Ticari faaliyeti fiilen durduran bir tedbirde zarar hızla büyür; talebi hazırlarken lehe sonucun yanında olası tazminat yükü de değerlendirilmelidir. Karşı taraf için de tablo aynıdır: itiraz dilekçesinde yalnızca haklılık değil, tedbirin işletmeye etkisi somut verilerle gösterilmelidir.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır. Sözleşmenin tipi, uyuşmazlığın değeri ve tarafların ticari yapısı hem merci hem de tedbir içeriği bakımından farklı sonuçlar doğurabilir; adım atmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz önerilir.