Şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik uyuşmazlıklarda ilk sorulması gereken soru, bu uyuşmazlığın hangi mercide çözüleceğidir. 6102 sayılı TTK esas sözleşmede tahkim şartına yer verilmesine imkân tanır; ancak her uyuşmazlık türü tahkime elverişli değildir ve şartın kapsamı çoğu zaman tartışma konusu olur. Yanlış mercie yapılan başvuru, esasa ilişkin en güçlü iddiaların dahi süre geçtikten sonra değerlendirilememesine yol açabilir. Bu rehber, genel kurul uyuşmazlıklarında merci ve usul riskini daraltmaya odaklanır.
Esas Sözleşmedeki Tahkim Şartının Okunması
Şart metninin kapsamı üç açıdan incelenmelidir: hangi uyuşmazlıkları kapsadığı, kimleri bağladığı ve nasıl işletileceği. Yalnızca pay sahipleri arasındaki uyuşmazlıkları kapsayan bir şart, organ kararlarına yönelik taleplerde uygulanmayabilir. Şartın sonradan esas sözleşmeye eklenmesi hâlinde, bu değişikliğin hangi pay sahiplerini bağladığı ayrı bir tartışma doğurur. Hakem sayısı, tayin usulü ve tahkim yeri belirsiz bırakılmışsa, sürecin işletilmesi başlı başına bir sorun hâline gelir.
Genel Kurul Öncesi ve Sırasında Yapılacak Kayıtlar
- Çağrının usulüne uygun yapılıp yapılmadığına ilişkin belgelerin toplanması
- Gündem maddelerinin ilan edilen metinle birebir örtüşüp örtüşmediğinin kontrolü
- Toplantıya katılım listesi ve temsil belgelerinin örneğinin alınması
- Olumsuz oyun ve muhalefetin tutanağa açıkça geçirilmesi
- Bilgi alma ve inceleme taleplerinin toplantıda kayda geçirilmesi
Karara Karşı Adım Sırası
- Karar tarihinden itibaren işleyen süre takvime işlenir ve son gün beklenmez.
- Uyuşmazlığın tahkim şartı kapsamında olup olmadığı yazılı olarak değerlendirilir.
- Muhalefet şerhinin tutanağa geçirilip geçirilmediği toplantı tutanağından doğrulanır.
- Kararın icrasının durdurulması ihtiyacı varsa, bu talep başvuruyla birlikte kurulur.
- Ticaret siciline tescil edilmiş kararlarda tescilin akıbeti ayrıca değerlendirilir.
Tahkim ile Genel Mahkeme Yolu Arasındaki Farkın Yönetimi
Tahkim yoluna gidilmesi hâlinde delil sunumu, süreler ve inceleme usulü tahkim kurallarına göre şekillenir; bu kurallar TBK'nın sözleşme hükümleri çerçevesinde taraflarca belirlenmiş olabilir. Tahkim şartının varlığına rağmen genel mahkemeye başvurulduğunda karşı tarafın ilk itirazı gündeme gelir. Tersine, tahkime elverişli olmayan bir talep tahkime götürüldüğünde ise verilen kararın akıbeti tartışmalı hâle gelir. Bu nedenle şartın kapsamı konusunda tereddüt varsa, talebin niteliğine göre ayrıştırılması ve gerekirse iki başlığın ayrı yollarda yürütülmesi değerlendirilmelidir.
Şirket İşleyişine Yansıyan Riskler
Genel kurul uyuşmazlıkları yalnızca ilgili kararı değil, ona bağlı olarak alınan yönetim kararlarını ve üçüncü kişilerle kurulan ilişkileri de etkileyebilir. Bu nedenle sürecin şirket işleyişine etkisi baştan öngörülmeli, iyiniyetli üçüncü kişilerin durumu ve tescil edilmiş işlemlerin akıbeti ayrı başlıklarda ele alınmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; esas sözleşme metni ve toplantı tutanağının içeriği değerlendirmeyi tümüyle değiştirebilir. Süre kısa olduğundan, karar tarihinden hemen sonra hukuki görüş almanız yararınıza olur.