Haksız rekabet dosyalarında zaman iki yönlü çalışır: bir yandan piyasadaki zarar büyürken, diğer yandan dava hakkını sınırlayan süre işler. 6102 sayılı TTK kapsamındaki haksız rekabet hükümleri, hızlı hareket eden tarafı korur. Bu rehber, ihlali fark eden şirketin ilk otuz gününde kurması gereken düzeni ve süre riskinin nerede yoğunlaştığını anlatıyor.
Talep Türlerini Ayrıştırmak
- Fiilin haksız olduğunun tespiti
- Haksız rekabetin men edilmesi
- Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılması
- Yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesi
- Kusur varsa maddi ve manevi tazminat
Bu ayrım usul bakımından da önemlidir: tazminat talebi para alacağı niteliğinde olduğundan dava şartı arabuluculuk kapsamına girerken, men ve tespit talepleri farklı değerlendirilir. Tüm talepler tek dilekçede birleştirilecekse, arabuluculuk adımının atlanmamış olması gerekir.
Bir Yıl ve Üç Yıl: Sürenin İşlemeye Başladığı An
TTK, haksız rekabetten doğan davalar için davacının bu hakların doğumunu öğrendiği günden itibaren bir yıllık ve her hâlde doğumlarından itibaren üç yıllık zamanaşımı süresi öngörür. Kritik nokta öğrenme anının belirlenmesidir: bir reklamın yayımlandığı tarih mi, şirketin pazarlama ekibinin raporladığı tarih mi esas alınacaktır? Bu nedenle ihlale ilişkin ilk iç yazışma, tarih damgasıyla birlikte arşivlenmelidir. Fiil devam ediyorsa sürenin işleyişi ayrıca değerlendirilir.
Arabuluculuk Dava Şartının Kapsamı
- Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri için dava öncesi arabuluculuğa başvurulması zorunludur.
- Son tutanakta talep kalemleri ayrı ayrı yer almalıdır.
- Anlaşamama hâlinde dava, tutanağın düzenlenmesinden sonra öngörülen süre içinde açılmalıdır.
- İhtiyati tedbir talebi bu süreçten bağımsız olarak mahkemeden istenebilir.
İhtiyati Tedbirin Zamanlaması
Haksız rekabette gecikme, tedbir talebinin reddine gerekçe yapılabilir; uzun süre sessiz kalan davacının aciliyet iddiası zayıflar. Bu yüzden ihlalin tespitiyle tedbir talebi arasındaki süre kısa tutulmalıdır. Talep dilekçesinde, ihlalin devam ettiği ve gecikmesinde sakınca bulunduğu somut verilerle gösterilmelidir.
Delil Toplama ve Belgeleme
İnternet üzerinden yürüyen ihlallerde ekran görüntüsü tek başına zayıf kalır; noter tespiti veya elektronik zaman damgalı kayıt tercih edilmelidir. Bunun yanında ihlale konu ürünün numunesi, fatura, ilan metni, sosyal medya paylaşımı ve müşteri şikâyetleri dosyaya eklenmelidir. Sözleşmeye dayanan bir rekabet yasağı ihlali de varsa, TBK kapsamındaki sözleşmesel sorumluluk ayrı bir hukuki sebep olarak ileri sürülebilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; ihlalin türü, süreklilik gösterip göstermediği ve öğrenme tarihi sonucu değiştirir. İhlali tespit ettiğiniz aşamada hukuki görüş almanız, hem tedbir hem zamanaşımı yönünden koruyucu olur.