Ticari ilişkilerde haksız rekabet iddiası, çoğu zaman taraflar arasında zaten bir sözleşme bulunduğu için tahkim şartıyla birlikte gündeme gelir. TTK'nın haksız rekabete ilişkin hükümleri ile TBK'nın haksız fiil düzenlemesi kesişirken, 6102 sayılı Kanunun usule ilişkin kuralları da devreye girer. Bu rehber, tahkim yoluna gitmeden önce yapılacak elverişlilik denetimini ve delil hazırlığını ele alır.
Her Talep Tahkime Elverişli midir
Haksız rekabetten doğan tazminat istemi, taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanıyorsa çoğu tahkim şartının kapsamına girer. Buna karşılık haksız rekabetin tespiti, men'i ve kararın ilanı gibi talepler ile üçüncü kişilere yönelen istemler bakımından durum farklıdır; tahkim şartına taraf olmayan kişiye karşı bu yol işletilemez. Talepler tek bir dilekçede birleştirildiğinde, bir kısmı bakımından yetkisizlik sonucu doğabilir.
Talep Türlerinin Ayrı Kurulması
- Tespit: haksız rekabet oluşturan davranışın hukuka aykırılığının saptanması
- Men ve ref: davranışın durdurulması ve maddi durumun ortadan kaldırılması
- Tazminat: maddi zarar, yoksun kalınan kâr ve koşulları varsa manevi tazminat
- İlan: kararın ilanı istemi ve ilanın kapsamı
- İhtiyati tedbir: talebin hangi mercie yöneltileceğinin baştan belirlenmesi
Delilin Yaşam Süresi Kısadır
İnternet üzerinden yürütülen haksız rekabet iddialarında içerik hızla değiştirilebildiği için, tespit anındaki durumun belgelenmesi kritik önemdedir. Ekran görüntüsü tek başına yeterli olmayabileceğinden, delil tespiti yoluna gidilmesi ya da içeriğin tarih ve erişim bilgisiyle birlikte kayıt altına alınması gerekir. Müşteri kaybını gösteren satış verileri ise dönemsel karşılaştırma yapılabilecek biçimde hazırlanmalıdır.
Dava Şartı Arabuluculuk ile Kesişim
- Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan tazminat talebi için ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır.
- Tespit ve men talepleri bu zorunluluğun dışında kalır; ayrı değerlendirilir.
- Tahkim yoluna gidilecekse, sözleşmedeki şartın bu talebi kapsayıp kapsamadığı önce belirlenir.
- Arabuluculuk son tutanağındaki taraf ve talep, açılacak dosyayla birebir örtüşmelidir.
- İhtiyati tedbir istemi, arabuluculuk sürecinden bağımsız olarak mahkemeden istenebilir.
Usule Aykırı İşlem Nerede Doğar
En sık karşılaşılan hata, tahkim şartına rağmen doğrudan mahkemeye başvurulması ya da tersine, şartın kapsamında olmayan talebin hakem heyetine götürülmesidir. İkinci sırada, tedbir talebinin gecikmesi nedeniyle delilin ve piyasadaki etkinin geri dönülemez hâle gelmesi gelir. Üçüncü olarak, zamanaşımı süresinin öğrenme anına bağlı olduğu hâllerde bu anın belgeyle gösterilmemesi tartışma yaratır.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Sözleşme metni, tarafların sıfatı ve iddia edilen davranışın niteliği izlenecek yolu değiştirebilir; harekete geçmeden önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz yerinde olacaktır.