Haksız rekabet dosyalarında zaman, delilin bozulma hızıyla yarışır. Yetkisiz bir mahkemede açılan dava, esasa hiç girilmeden aylar kaybettirebilir ve bu süre içinde ihlal kesintisiz devam eder. 6102 sayılı TTK ile TBK hükümlerinin birlikte uygulandığı bu alanda, yetki ve görev tartışması davanın ilk gününde çözülmesi gereken bir konudur. Aşağıdaki liste bu riski azaltmaya yöneliktir.
Yetkiyi Belirleyen Bağlantı Noktaları
Haksız rekabette dava birden fazla yerde açılabilecek nitelikte olabilir; davalının bulunduğu yer ile fiilin işlendiği ya da sonuçlarının doğduğu yer aynı olmayabilir. Seçim yapılırken yalnızca coğrafi kolaylık değil, delil toplama imkânı ve ihtiyati tedbir talebinin hızla sonuçlanma olasılığı da hesaba katılmalıdır. Taraflar arasında önceden yapılmış bir sözleşme varsa, içindeki yetki kaydının bu uyuşmazlığı kapsayıp kapsamadığı ayrıca incelenmelidir.
İnternet Üzerinden İşlenen Fiillerde Yer Sorunu
Reklam, karşılaştırma veya taklit içeriğin çevrimiçi yayınlandığı hâllerde fiilin nerede işlendiği tartışmalı hâle gelir. Bu dosyalarda içeriğin hangi kitleye yöneldiği, hangi dilde ve hangi pazara dönük sunulduğu somut verilerle gösterilmelidir. Sunucunun bulunduğu yer tek başına belirleyici kabul edilmediğinden, ticari etkinin doğduğu yeri destekleyen satış ve erişim verileri dosyaya konulmalıdır.
Dava Öncesi Kontrol Listesi
- Davalının ticaret sicil kayıtları ve merkez adresi güncel olarak teyit edilir.
- Fiilin gerçekleştiği tarih ve süreklilik durumu belgeye bağlanır.
- İhlale konu içeriğin tarih bilgisi taşıyan, doğrulanabilir kayıtları alınır.
- Zarar ve müşteri kaybı iddiası varsa dayanağı olan satış verileri hazırlanır.
- Görev yönünden asliye ticaret mahkemesinin yetkili olup olmadığı baştan netleştirilir.
Delil Tespiti ve İhtiyati Tedbirin Zamanlaması
- Çevrimiçi içerik hızla değiştirilebildiğinden, delil tespiti talebi dava dilekçesinden önce değerlendirilir.
- Tedbir talebi, hangi fiilin durdurulmasının istendiği tek tek yazılarak somutlaştırılır.
- Teminat konusu ve tedbirin karşı tarafta doğuracağı zarar önceden hesaplanır.
- Tedbir kararının uygulanması için gereken adımlar karar öncesinde planlanır.
Yetkisizlik Kararı İhtimaline Hazırlık
Yetki itirazının kabul edilmesi hâlinde dosyanın gönderileceği mahkeme ve bunun için gereken başvuru, davanın açıldığı gün planlanmalıdır. Bu hazırlığın yapılmaması, esasa ilişkin güçlü delillere sahip dosyalarda dahi fiili bir hak kaybına dönüşür. Aynı şekilde, tedbir talebinin yetkisiz mahkemede sonuçlanması hâlinde yeni mahkemede talebin yenilenmesi gerekebileceği hesaba katılmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel çerçeveyi tarif eder. Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi, fiilin niteliği ve etkilerin coğrafi dağılımı sonucu değiştirebileceğinden, dava açılmadan önce yetki ve delil planının birlikte kurulması önerilir.