Haksız rekabet uyuşmazlıkları hızlı yaşanır: müşteri listesi taşınır, çalışan geçişi olur, ürün taklidi piyasaya çıkar ve zarar birkaç ay içinde kalıcı hale gelir. TTK'nın haksız rekabet hükümleri ile TBK'nın sorumluluk düzeni birlikte uygulanırken, taraflar arasındaki sözleşmede tahkim şartı varsa uyuşmazlığın hangi mercide görüleceği baştan netleştirilmelidir. Bu rehber, delilin kaybolmadan sabitlenmesine ve tahkim–mahkeme–sulh tercihine odaklanır.
Önce Yetki Sorusu: Tahkim Şartı Geçerli mi?
Sözleşmedeki tahkim kaydı her uyuşmazlığı kapsamayabilir. Kaydın kapsamı, tarafları ve seçilen kurumsal kuralları incelenmeden başvuru yapılması, aylarca sürecek bir yetki tartışması doğurur. Kontrol edilmesi gerekenler:
- Tahkim şartının hangi sözleşme ilişkisini kapsadığı
- Uyuşmazlığın sözleşmeden mi, sözleşme dışı haksız fiilden mi doğduğu
- Geçici hukuki koruma taleplerinin mahkemeden istenip istenemeyeceği
- Rekabet yasağı kaydının süre, yer ve konu bakımından sınırlı olup olmadığı
Delili Kaybolmadan Sabitlemek
Haksız rekabet delilleri kolayca silinir. İnternet sitesindeki taklit içerik güncellenir, sosyal medya paylaşımı kaldırılır, eski çalışanın cihazı biçimlendirilir. Bu nedenle hazırlık şu sırayla yürütülmelidir:
- Kamuya açık içeriklerin tarih ve adres bilgisiyle birlikte kaydı alınır.
- Piyasadaki ürün veya hizmet, tarihli fatura ile numune olarak temin edilir.
- Sistem kayıtları, veri kopyalama ve erişim logları kurum içi denetimle belgelenir.
- Delilin yok olma tehlikesi varsa mahkemeden delil tespiti istenir.
- Zararın hesabı için satış eğrisi ve müşteri kaybı verisi hazırlanır.
Zararı Rakamlaştırmak
Uygulamada en zayıf halka, zararın miktarıdır. Ciro düşüşünün tamamını karşı tarafa yüklemek yerine, kaybın haksız rekabet fiiliyle bağlantılı bölümü ayrıştırılmalıdır. Dönemsel karşılaştırma tabloları, kaybedilen sözleşmelere ait yazışmalar ve fiyat kırma iddiasını gösteren teklif belgeleri bu bağı kurar. Mali müşavir veya bağımsız uzman tarafından hazırlanan hesap raporu, talebin denetlenebilir olmasını sağlar.
Sulh Görüşmesi Ne Zaman Anlamlı?
Ticari ilişkinin devam ettiği, tarafların aynı tedarik zincirinde bulunduğu hâllerde müzakere; taahhütname, düzeltme ilanı ve içerik kaldırma gibi hızlı sonuçlar üretebilir. Buna karşılık ihlal sürüyor ve karşı taraf durdurma talebini reddediyorsa, geçici hukuki koruma talebiyle yargısal yola gitmek çoğu zaman kaçınılmazdır. Tahkimin gizliliği ticari itibar açısından tercih sebebi olabilir; masraf yapısı ve seçilen kuralların hız etkisi de karar verilirken tartılmalıdır.
Kapanış
Bu değerlendirme genel çerçeve sunar. Sözleşme metninizin özel kayıtları sonucu değiştirebileceğinden, ihlali fark ettiğiniz anda hukuki görüş almanız gecikmeden hareket etmenizi sağlar.