Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik itirazlar, klasik olarak mahkeme önünde tartışılır. Ancak esas sözleşmede veya pay sahipleri sözleşmesinde tahkim kaydı bulunuyorsa, uyuşmazlığın hangi merci önünde görüleceği tartışması esasa girmeden önce çözülmelidir. TTK ve TBK çerçevesinde yürüyen bu süreçte yanlış mercie yapılan başvuru, kısa hak düşürücü süreler nedeniyle telafisi güç sonuçlar doğurur.
Tahkim Kaydının Kapsamını Okumak
Her tahkim şartı, her uyuşmazlığı kapsamaz. Esas sözleşmedeki kaydın kararın iptaline mi, yoksa yalnızca pay sahipleri arasındaki sözleşmesel ilişkilere mi ilişkin olduğu; kaydın hangi tarihte eklendiği ve karara katılan pay sahiplerini bağlayıp bağlamadığı ayrı ayrı incelenir. Kaydın kapsamı belirsizse, süre kaybını önlemek için başvuru stratejisinin bu belirsizlik dikkate alınarak kurgulanması gerekir.
Toplantı Kayıtları: Dosyanın Çekirdeği
Genel kurul uyuşmazlıklarında ispat, büyük ölçüde toplantıya ilişkin resmi kayıtlar üzerinden yürür. Toplanması gereken belgeler şunlardır:
- Çağrı ilanı, gündem metni ve çağrının pay sahiplerine ulaştığını gösteren kayıtlar
- Hazır bulunanlar listesi, vekâletnameler ve pay defteri kayıtları
- Toplantı tutanağı, muhalefet şerhi ve tutanağa geçirilen itirazlar
- Bakanlık temsilcisi bulunması gereken hallerde buna ilişkin evrak
- Karara dayanak yapılan finansal tablolar ve yönetim kurulu raporları
Muhalefet şerhinin tutanağa usulüne uygun geçirilmemesi, sonraki aşamada dava hakkını tartışmalı hale getirdiğinden, toplantı anında atılacak bu adım sonradan telafi edilemez.
Çağrı ve Bilgilendirme Kusurlarını Somutlaştırmak
İptal talebinin dayandığı en yaygın gerekçeler; gündemde bulunmayan bir konuda karar alınması, çağrı usulüne uyulmaması ve pay sahibinin bilgi alma hakkının engellenmesidir. Bu iddiaların her biri, iddia edilen kusurun karara etkisi gösterilerek ileri sürüldüğünde ağırlık kazanır. Örneğin bilgi taleplerinin yazılı olarak iletilmiş ve yanıtsız kalmış olması, soyut bir engelleme iddiasından çok daha güçlüdür.
Tahkim Yargılamasında Delil Yönetimi
Tahkimde deliller kural olarak taraflarca sunulur ve usul takvimi sıkıdır. Bu nedenle şirket kayıtlarına erişimi sınırlı olan azınlık pay sahibinin, hangi belgelerin karşı taraftan talep edileceğini ilk dilekçede belirlemesi gerekir. Bilirkişi yerine taraf uzman görüşünün öne çıktığı bu ortamda, finansal iddiaların rapora dayandırılması beklenir.
Anlaşarak Çözmek mi, Yargılamayı Sürdürmek mi
Ortaklık ilişkisi devam edecekse, pay devri veya kâr dağıtımı üzerinden kurulan bir çözüm, iptal davasının şirkette yaratacağı belirsizlikten daha işlevsel olabilir. Böyle bir anlaşmada devir bedeli, ödeme takvimi ve karşılıklı ibranın kapsamı ayrıntılı yazılmalıdır. Buna karşılık karar, sermaye yapısını kalıcı biçimde değiştiriyorsa, anlaşma beklentisiyle sürenin geçirilmesi ciddi bir risk oluşturur.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; şirket yapısı, esas sözleşme hükümleri ve toplantı kayıtları sonucu doğrudan etkiler. Somut uyuşmazlığınızda esas sözleşmenizle birlikte hukuki görüş almanız uygun olacaktır.