Haksız rekabet iddiası çoğu zaman iki şirket arasında hâlihazırda bir sözleşme ilişkisi varken doğar: bayilik sona erer, çalışan rakip firmaya geçer, müşteri listesi kullanılır. İşte tam bu noktada TTK ve TBK ekseninde ilerleyen uyuşmazlığın nereye taşınacağı sorusu ortaya çıkar; sözleşmedeki tahkim şartı mı, yoksa asliye ticaret mahkemesi mi devrededir?
Tahkim Şartı Haksız Rekabet Talebini Kapsıyor mu
Tahkim şartının kapsamı, metnin lafzıyla sınırlıdır. "Bu sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar" ifadesi ile "bu sözleşmeyle ilgili her türlü uyuşmazlık" ifadesi farklı sonuçlar doğurabilir. Haksız rekabet talebi sözleşmesel değil haksız fiil temelli bir taleptir; buna rağmen sözleşme ilişkisinden kaynaklanan bir bağlamda doğmuşsa kapsam tartışması kaçınılmaz olur. İlk adım, tahkim şartını kelime kelime okumak ve talebin hangi hukuki temele oturduğunu net biçimde belirlemektir.
Asliye Ticaret Mahkemesinin Alanı
6102 sayılı Kanun kapsamındaki ticari davalar bakımından asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve maddi–manevi tazminat talepleri bu çerçevede değerlendirilir. Yetki bakımından ise davalının yerleşim yeri ile haksız fiilin işlendiği veya sonuçlarının doğduğu yer tartışılır. İnternet üzerinden yürütülen eylemlerde sonucun doğduğu yerin tespiti, dosyanın en tartışmalı başlıklarından biri haline gelir.
Tebligat Gecikmesi: İki Farklı Bildirim Rejimi
Tahkimde bildirimler kural olarak taraflar arasındaki anlaşma ve seçilen kurallara göre yapılır; mahkeme yargılamasında ise tebligat mevzuatı uygulanır. Tahkim yoluna gidildiğinde bildirimin sözleşmede gösterilen adrese yapılması gerekir ve bu adres çoğu zaman güncelliğini yitirmiştir. Mahkeme yolunda ise şirketin ticaret sicilindeki adresi ile fiili adresinin ayrışması, davanın aylarca tebligat aşamasında kalmasına yol açar. Her iki rejimde de gecikme, delillerin karartılması riskini artırır: internet içerikleri kaldırılır, personel değişir, kayıtlar seyrekleşir.
Acil Koruma: Tedbir Nereden İstenir
- Tahkim yoluna tabi uyuşmazlıklarda dahi mahkemeden geçici koruma istenebileceği göz önünde tutulmalıdır
- Tedbir talebi soyut değil, hangi eylemin durdurulmasının istendiğini kalem kalem göstermelidir
- İnternet içeriklerinin noter veya benzeri bir yöntemle tespiti gecikmeden yapılmalıdır
- Zararın hesaplanabilmesi için ciro, müşteri kaybı ve sipariş verileri baştan derlenmelidir
- Rakip firmaya geçen personelin sözleşmesindeki kayıtlar ayrıca incelenmelidir
Kapanış
Haksız rekabet dosyalarında zaman, delilin kendisinden daha hızlı tükenen bir kaynaktır. Buradaki değerlendirme geneldir; sözleşme metniniz, tarafların yapısı ve eylemin yürütüldüğü kanal izlenecek yolu değiştireceğinden, sözleşmeyi ve delilleri görecek bir hukukçuyla ilerlemeniz uygun olur.