Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik itirazlar, kısa süreye ve katı usul kurallarına tabidir. Toplantıda atılmayan bir şerh ya da geç fark edilen bir çağrı usulsüzlüğü, esasa ilişkin en güçlü iddiayı bile işlevsiz bırakabilir. Aşağıda TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde merci analizi yapılmaktadır.
Yetki: Şirket Merkezi Kuralı
Genel kurul kararlarının iptali ve butlanının tespiti talepleri, şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde görülür. Bu yetki kuralı taraflarca değiştirilemeyecek nitelikte kabul edildiğinden, pay sahibinin kendi yerleşim yerinde açtığı dava yetkisizlikle karşılaşır ve değerli haftalar kaybedilir. Şirket merkezinin ticaret sicilinde kayıtlı adresi, dava öncesinde sicil kaydından teyit edilmelidir.
Tahkim Şartı Nereye Kadar?
Esas sözleşmede ya da pay sahipleri sözleşmesinde tahkim kaydı bulunması, her uyuşmazlığın hakemde görüleceği anlamına gelmez. Şirketler hukukunda bazı talepler tarafların serbestçe tasarruf edebileceği alan dışında kabul edildiğinden tahkime elverişlilik tartışması doğar. Bu nedenle:
- Tahkim kaydının kapsamı, kimleri ve hangi uyuşmazlıkları bağladığı belirlenmelidir.
- Kaydın esas sözleşmeye usulüne uygun konulup konulmadığı incelenmelidir.
- Talebin niteliği, iptal davası mı yoksa sözleşmesel bir alacak mı olduğu ayrıştırılmalıdır.
- Hakem yoluna gidilirken de sürelerin işlemeye devam ettiği unutulmamalıdır.
Toplantı Öncesi ve Sırasındaki Kritik Adımlar
- Çağrının ilan ve bildirim usulüne uygun yapılıp yapılmadığı belgelenmelidir.
- Gündem maddeleri ile alınan kararların örtüşüp örtüşmediği kontrol edilmelidir.
- Olumsuz oy ve muhalefet şerhi tutanağa açıkça geçirilmelidir.
- Vekâleten katılımda temsil belgelerinin geçerliliği doğrulanmalıdır.
- Bilgi alma ve inceleme talepleri yazılı olarak yöneltilmelidir.
Tebligat Gecikmesi ve Süre Baskısı
İptal davası, karar tarihinden itibaren işleyen kısa bir süreye tabidir. Toplantıya katılmayan pay sahipleri bakımından öğrenme çoğu zaman şirket bildirimine ya da sicil ilanına bağlı kalır. Bildirimin eski adrese gönderilmesi veya kurumsal e-posta adresinin takip edilmemesi, sürenin sessizce dolmasına yol açar. Pay defterindeki adres ve iletişim bilgisinin güncel tutulması bu riskin en pratik panzehiridir.
Yürütmenin Ertelenmesi Talebi
Kararın uygulanması geri dönülemez sonuçlar doğuracaksa, dava ile birlikte kararın icrasının geri bırakılması talep edilmelidir. Talep, hangi işlemin hangi zararı doğuracağı somutlaştırılarak yazıldığında değerlendirilebilir hâle gelir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantı tutanağının içeriği sonucu değiştirebileceğinden, dava yoluna gitmeden önce belgelerin bir avukatla birlikte incelenmesi yerinde olur.