Haksız rekabet iddiaları çoğu zaman sona ermiş bir ticari ilişkinin ardından gündeme gelir: eski distribütör, ayrılan ortak veya rakip firma. Taraflar arasında bir sözleşme ve o sözleşmede tahkim kaydı varsa, ilk tartışma esas değil merci üzerinde yürür.
Tahkim Kaydı Haksız Rekabeti Kapsar mı
Tahkim kayıtları genellikle sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar ifadesiyle yazılır. Haksız rekabet ise sözleşmeden değil, kanundan doğan bir sorumluluk türüdür. Bu nedenle kaydın lafzı dar yazılmışsa, haksız rekabet talebinin tahkim dışında kaldığı savunulabilir. Buna karşılık taraflar sözleşmeye rekabet yasağı veya gizlilik hükmü koymuşsa, aynı olay hem sözleşme ihlali hem haksız rekabet olarak nitelendirilebilir ve talepler farklı mercilere bölünebilir. Bu ihtimal dava stratejisinde baştan planlanmalıdır.
Mahkeme Yolunda Görev ve Yetki
Haksız rekabetten doğan davalar ticari dava niteliğinde olup asliye ticaret mahkemesinde görülür. Yer bakımından davalının yerleşim yeri, haksız fiilin işlendiği yer ve zararın meydana geldiği yer mahkemeleri gündeme gelebilir. İnternet üzerinden yürütülen faaliyetlerde zararın meydana geldiği yerin belirlenmesi tartışmalı olabildiğinden, dilekçede yetkiye ilişkin dayanağın somut olgularla desteklenmesi gerekir. Marka veya tasarım hakkına da dayanılıyorsa, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinin görev alanı ayrıca değerlendirilmelidir.
Talep Kalemlerinin Ayrıştırılması
- Haksız rekabetin tespiti
- Fiilin durdurulması ve önlenmesi
- Hukuka aykırı durumun ortadan kaldırılması
- Maddi ve manevi tazminat
- Kararın ilanı talebi
Geçici Koruma Zamanlaması
Bu dosyalarda ihtiyati tedbir çoğu zaman esas karardan daha belirleyicidir; çünkü piyasadaki fiili durum sürerken geçen her ay zararı büyütür. Tahkim yoluna gidilecek olsa dahi, geçici hukuki korumaların mahkemeden istenebilmesi mümkündür. Tedbir talebinde yaklaşık ispat ölçüsü aranır; bu nedenle ekran görüntüleri, müşteri yazışmaları ve karşılaştırmalı ürün örnekleri erken aşamada derlenmelidir.
Delil Hazırlığında Sıra
- İhlal iddiasının tarih ve mecra bilgisiyle tespiti, mümkünse noter tespiti
- Ticari sır veya müşteri listesi iddiasında bilginin gizli tutulduğunun gösterilmesi
- Ciro ve pazar payı değişimini gösteren mali kayıtlar
- Eski çalışan veya ortakla imzalanmış gizlilik ve rekabet yasağı belgeleri
- Zarar hesabı için ticari defter ve kayıtların hazır tutulması
Buradaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Sözleşmenizdeki uyuşmazlık maddesinin lafzı ve ihlalin biçimi merci seçimini değiştirebileceğinden, dava açmadan önce dosyanızı hukuki danışmanlıkla birlikte kurgulamanız isabetli olur.