Ticari ilişkilerde haksız rekabet iddiası ortaya çıktığında ilk tartışma çoğu zaman esasa değil, uyuşmazlığın nerede görüleceğine ilişkindir. Taraflar arasındaki sözleşmede tahkim şartı bulunması, her uyuşmazlığın otomatik olarak hakem önüne gideceği anlamına gelmez. Bu rehber TTK, TBK ve 6102 sayılı Kanun ekseninde tahkim şartı ile haksız rekabet iddiasının kesişimini ele alır.
Tahkim Şartı Bu Uyuşmazlığı Kapsıyor mu
İlk inceleme, tahkim şartının kapsamına yöneliktir. Şart yalnızca sözleşmenin yorumu ve ifasıyla sınırlı yazılmışsa, sözleşme dışı bir fiile dayanan talebin kapsamda olup olmadığı tartışmalı hale gelir. Şartın geçerliliği, tarafların yetkili temsilcilerince kabul edilip edilmediği ve uygulanacak tahkim usulünün belirli olup olmadığı da ayrıca kontrol edilmelidir. Belirsiz yazılmış bir tahkim şartı, süreci başlatmadan önce ayrı bir uyuşmazlık doğurur.
Fiili Somutlaştırmadan Talep Kurulmaz
Haksız rekabet iddiası, genel ifadelerle değil fiil bazında kurulmalıdır. Hangi davranışın hangi tarihte gerçekleştiği, piyasada nasıl bir etki doğurduğu ve müşteri ya da ciro kaybıyla bağının nasıl kurulduğu ayrı ayrı gösterilmelidir. Delil olarak ilan ve tanıtım örnekleri, internet sayfası kayıtları, müşteri yazışmaları, sipariş ve ciro karşılaştırma tabloları ile eski çalışanların geçiş kronolojisi kullanılabilir. Zararın hesabı, yöntemi açıklanmadan tek bir rakam olarak sunulmamalıdır.
İhtiyati Tedbir ile Tahkimin İlişkisi
Bu tür uyuşmazlıklarda zamanın önemi büyüktür; fiil sürerken alınan bir tedbir, sonradan alınacak karardan daha etkili olabilir. Tahkim şartının varlığı, geçici hukuki koruma taleplerinin nasıl ve nereden isteneceğine ilişkin ayrı bir değerlendirme gerektirir. Bu nedenle tedbir stratejisi, tahkim başvurusu hazırlanırken paralel olarak planlanmalıdır.
Sulh mü, Yargılama mı
Ticari uyuşmazlıklarda sulh, çoğu zaman yalnızca bir tazminat pazarlığı değildir. Masada tartışılabilecek başlıklar şunlardır:
- Fiilin sona erdirilmesi ve tekrarı halinde uygulanacak sonuç
- Tanıtım ve ilan içeriklerinin düzeltilmesi veya kaldırılması
- Ticari sır niteliğindeki bilgilerin iadesi ve imhası
- Ödeme takvimi ve gecikme halinde işleyecek sonuç
- Gelecekteki ticari ilişkinin çerçevesi
Yargılama tercih edilecekse, sürecin rakip karşısında kamuya yansıyan yönü ve ticari sırların dosyaya girme ihtimali de hesaba katılmalıdır.
Kararın Uygulanabilirliği
İster sulh protokolü ister hakem kararı olsun, metnin uygulanabilir yazılması gerekir. Yükümlülüğün konusu, süresi ve ihlal halinde doğacak sonuç belirli değilse, elde edilen belge pratikte işlevsiz kalır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; sözleşmenizdeki tahkim şartının lafzı stratejiyi tümüyle değiştirebilir. Adım atmadan önce sözleşme metnini bir avukatla birlikte incelemeniz gerekir.