Ortaklar arasındaki gerilim çoğu zaman hukuki bir talepten önce bir belge sorunu olarak görünür: kimin neyi taahhüt ettiği, hangi kaydın esas alınacağı tartışmalıdır. TTK ve 6102 çerçevesinde kurulan şirketlerde bu tartışmayı baştan yönetmenin yolu, sözleşmeye konulan delil kayıtlarını ve uyuşmazlık çözüm sırasını doğru kurmaktır.
Delil Sözleşmesinin İşlevi ve Sınırı
HMK, tarafların belirli vakıaların ispatını belirli delillerle sınırlandırabilmesine imkân tanır. Pay sahipleri sözleşmesinde bu kayıt, örneğin ortaklar arası bildirimlerin yalnızca kayıtlı elektronik posta üzerinden yapılacağını öngörebilir. Ancak bu tür kayıtlar sınırsız değildir; kişinin ispat hakkını tümüyle ortadan kaldıran, dengesiz biçimde bir tarafı elverişsiz duruma sokan düzenlemeler geçerlilik tartışması doğurur.
Şirket Belgelerinin Delil Değeri
- Yönetim kurulu ve genel kurul karar defterlerinin usulüne uygun tutulması
- Ticari defterlerin TTK kapsamındaki ispat işlevi ve karşı tarafa etkisi
- Ortaklar cari hesabı kayıtlarının banka hareketleriyle eşleştirilmesi
- Şirket içi yazışmalarda kişisel hesap kullanımının doğurduğu ispat zafiyeti
Ticari Arabuluculuğun Dosyaya Etkisi
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerinde arabuluculuk dava şartıdır. Bu aşama sadece bir formalite değildir; tarafların şirketin işleyişini sürdürmeye devam edeceği hallerde ticari ilişkiyi koruyan tek gerçekçi zemindir. Buna karşılık genel kurul kararının iptali gibi talepler için kanunda öngörülen kısa hak düşürücü süre, arabuluculuk beklenirken tüketilmemelidir; bu talepler ayrı takvimde yürütülür.
Dava Yolunun Şirkete Maliyeti
Ortaklar arasındaki yargılama, şirketin bilanço ve ticari itibarına da yansır. Bu nedenle karar verilirken sadece talebin haklılığı değil, dosyanın şirketin banka ilişkileri, ihale katılımları ve müşteri sözleşmelerindeki etkisi de gözetilmelidir. Bazı hallerde ortaklıktan çıkma veya pay devri üzerinden kurulan bir çözüm, uzun yargılamadan daha koruyucu sonuç verir.
Hazırlık Sırası
- Esas sözleşme ve pay sahipleri sözleşmesindeki uyuşmazlık maddelerini birlikte okuyun.
- Talebin türünü belirleyip her biri için ayrı süre takvimi kurun.
- Delil kayıtlarının hangi vakıayı kapsadığını yazılı olarak sınırlandırın.
- Arabuluculuk teklifinizin sayısal karşılığını önceden hesaplayın.
Şirketler hukukunda çözüm, ortaklık yapısına ve sözleşme metnine göre belirgin biçimde farklılaşır. Sözleşmeleriniz ve defter kayıtlarınız incelenmeden atılacak adımlar hak kaybı doğurabileceğinden, süreç öncesinde hukuki görüş alınması yerinde olur.