Ortaklar arasındaki bir çekişme şirketin işleyişini tehdit etmeye başladığında, esas davanın sonucunu beklemek çoğu zaman anlamsız hale gelir. TTK ve 6102 sayılı düzenin kurduğu yapı içinde ihtiyati tedbir, kalıcı zararı önlemeye yarayan geçici bir araçtır; talebin dayanağı ise TBK kapsamındaki ortaklık ilişkileri ve şirket iç belgeleridir. Bu rehber, tedbir talebinde yaklaşık ispatın nasıl kurulacağını ele alıyor.
Yaklaşık İspat Ne Anlama Gelir
Tedbir aşamasında hakimden davayı kesin biçimde çözmesi beklenmez; talebin haklılığının kuvvetle muhtemel görülmesi aranır. Bu nedenle sunulan belgeler, esas davanın tümünü ispatlamasa da iddiayı inandırıcı kılmalıdır. Talep, gecikme halinde doğacak zararın neden geri döndürülemez olduğunu somut biçimde açıklamalıdır; soyut endişe ifadeleri bu eşiği geçmez.
Tedbirin Kapsamını Doğru Çizmek
Aşırı geniş talepler reddedilme riskini artırır. Uyuşmazlığın niteliğine göre talep; belirli bir kararın icrasının geri bırakılması, pay devrine ilişkin kayıt konulması, belirli hesap veya varlıklar üzerinde işlem sınırlaması ya da temsil yetkisinin kullanımına ilişkin düzenleme biçiminde daraltılabilir. Ne kadar dar ve ölçülü kurulursa kabul ihtimali o kadar artar.
Ticari Defter ve Kayıtların Değeri
- Genel kurul ve yönetim kurulu karar defterleri
- Pay defteri ve devre ilişkin belgeler
- Toplantı çağrılarının usulüne uygun yapıldığını gösteren kayıtlar
- Şirket hesaplarına ilişkin banka hareketleri
- Ortaklar arasındaki yazışmalar ve varsa ortaklık sözleşmesi
Teminat ve Karşı Risk
Tedbir kararı çoğu halde teminat karşılığında verilir. Talebi hazırlarken teminat yükünün nasıl karşılanacağı önceden planlanmalıdır. Ayrıca haksız çıkan tedbir nedeniyle karşı tarafın uğrayabileceği zarardan sorumluluk doğabileceği unutulmamalıdır; bu risk, talebin kapsamını ölçülü tutmanın bir başka gerekçesidir.
Usul Yanlışlarının Bedeli
En sık görülen hatalar; tedbir kararı alındıktan sonra esas davanın kanunda öngörülen süre içinde açılmaması, karara karşı itiraz yolunun ve süresinin izlenmemesi, talebin görevli olmayan mahkemeye yöneltilmesi ve kararın uygulanması için gereken bildirimlerin yapılmamasıdır. Bu eksikliklerde tedbir kendiliğinden ortadan kalkabilir ve kazanılan zaman kaybedilir.
Yukarıdaki başlıklar genel çerçeve sunar; şirketin türü, pay yapısı ve uyuşmazlığın kaynağı stratejiyi değiştirir. Talep hazırlamadan önce şirket belgelerinizi bir hukukçuyla birlikte incelemeniz uygun olur.