Haksız rekabet dosyalarında iki farklı hız birlikte yönetilir. Bir yandan ihlal devam ederken hızlı bir tedbir kararı gerekir; diğer yandan tazminat talebi bakımından 6102 ile getirilen ticari davalarda arabuluculuk dava şartı işletilmelidir. Bu iki hattın sırasını karıştırmak, ya tedbir fırsatını ya da dava şartını kaybettirir.
Talebi Üçe Ayırmak
TTK haksız rekabet hükümleri kapsamında ileri sürülebilecek talepler nitelik olarak farklıdır ve aynı usule tabi değildir. Fiilin haksız olduğunun tespiti ve men’i talepleri, konusu para alacağı olmadığından farklı bir usul izlerken; maddi ve manevi tazminat talepleri parasal nitelikte olduğu için arabuluculuk şartına tabidir. Bu nedenle dilekçe kurgusunda talepler birbirinden ayrılmalı, hangi talebin hangi kanaldan yürüyeceği baştan belirlenmelidir.
Zaman Baskısı: Delil Kaybolmadan
- İhlale konu ilan, ambalaj, web sayfası veya sosyal medya paylaşımının tarihli biçimde kaydı
- Müşteri yönlendirmesi iddiasında somut yazışma ve teklif örnekleri
- Ticari sır veya müşteri listesi kullanımı iddiasında erişim ve devir kayıtları
- Ciro kaybının dönemsel karşılaştırmalı verilerle gösterilmesi
- İhlalin sürdüğünü kanıtlayan güncel tespit
Süre: Öğrenmeden İtibaren
Haksız rekabetten doğan taleplerde zamanaşımı, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde fiilin doğduğu tarihten itibaren üç yıl olarak işler. Fiil devam ediyorsa bu değerlendirme farklılaşabileceğinden, ihlalin tek seferlik mi yoksa süregelen mi olduğu dilekçede açıkça ortaya konmalıdır. Öğrenme tarihinin belgelenmemesi, karşı tarafın zamanaşımı savunmasını güçlendirir.
Usule Aykırı İşlemin Ticari Dosyadaki Bedeli
En sık görülen hata, tazminat talebi için arabuluculuk aşaması tamamlanmadan dava açılması ve dosyanın usulden reddedilmesidir; bu sırada zamanaşımı işlemeye devam eder. İkincisi, görevli mahkemenin yanlış belirlenmesidir: uyuşmazlık ticari nitelikteyse asliye ticaret mahkemesi görevlidir ve bu husus resen dikkate alınır. Üçüncüsü, ihtiyati tedbir talebinin yeterli somut delille desteklenmemesi ve teminat konusunun hiç değerlendirilmemesidir. Dördüncüsü, sözleşmeye dayalı rekabet yasağı iddiası ile kanundan doğan haksız rekabet iddiasının aynı hukuki temele indirgenmesidir; birincisi TBK çerçevesinde sözleşme hukukuna, ikincisi kanuni düzenlemeye dayanır ve ispat rejimleri ayrışır.
Karşı Tarafın Cevabına Hazırlanmak
Haksız rekabet dosyalarında savunma çoğunlukla iki eksende gelir: fiilin ticari hayatın olağan rekabet sınırları içinde kaldığı ve zararın ispatlanamadığı. Bu iki savunmayı önceden karşılamak için, iddia edilen zararın hesap yöntemi ve karşılaştırma dönemi dilekçede baştan gösterilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Fiilin süregelen olup olmadığı ve talep türü izlenecek usulü değiştirdiğinden, dava yolunu seçmeden önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz uygun olur.