Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda esasa girilmeden önce cevaplanması gereken soru, ihtilafın hangi mercide çözüleceğidir. Esas sözleşmede ya da ortaklar arası sözleşmede yer alan tahkim şartı, bu soruyu baştan yanıtlar; ancak şartın kapsamı belirsizse tartışma esastan önce yetkiye kayar. 6102 sayılı TTK'nın şirketler hukukuna ilişkin düzenlemeleri ile TBK'nın sözleşme hükümleri bu noktada birlikte değerlendirilir.
Tahkim şartının kapsamını okumak
Tahkim şartı her uyuşmazlığı kapsamayabilir. Genel kurul kararlarının iptali, ortaklıktan çıkarma, kâr payı talepleri ve yönetici sorumluluğu farklı nitelikte taleplerdir; şartın hangilerini kapsadığı metinden çıkarılmalıdır. Kapsam belirsizse, hem tahkim hem de mahkeme yolunun gerekleri paralel olarak hazırlanmalı ve süre kaybı önlenmelidir.
Şirket defterleri ve kayıtları
- Pay defteri ile ortaklık yapısını gösteren kayıtlar temin edilir.
- Genel kurul ve yönetim organı karar defterleri tarih sırasıyla dizilir.
- Toplantı çağrı belgeleri, gündem ve hazır bulunanlar listesi eşleştirilir.
- Finansal tablolar ile ortaklara yapılan ödemeler karşılaştırılır.
Usule aykırı işlemin iki yönü
Bir yandan, iptali istenen genel kurul kararında çağrı usulünün, gündem sınırının veya toplantı ve karar yeter sayılarının ihlal edilmiş olması esaslı bir dayanaktır. Öte yandan, talebi ileri süren ortağın kendi usulünü doğru kurması gerekir: muhalefetin tutanağa geçirilmemesi ya da talebin süresi içinde yöneltilmemesi, haklı bir iddiayı dahi sonuçsuz bırakır. Toplantı sırasında tutanağa geçirilen muhalefet şerhi, sonraki aşamanın en güçlü belgesidir.
Tahkim yargılamasına hazırlık
Tahkimde delillerin sunulma takvimi çoğu zaman daha sıkı işler. Bu nedenle uzman raporu alınacaksa görevlendirmenin erken yapılması, tanık beyanlarının yazılı olarak hazırlanması ve belge dizininin numaralandırılmış biçimde teslim edilmesi gerekir. Hakem kararının sonradan icra edilebilmesi bakımından, talep sonucunun ölçülebilir ve uygulanabilir yazılması ayrıca önem taşır.
Şirketin işleyişini koruyacak tedbirler
Uyuşmazlık sürerken şirketin faaliyetinin zarar görmemesi için istenecek tedbirler ayrı bir başlık olarak planlanmalıdır. Talep, hangi işlemin durdurulmasının istendiği ve bunun şirkete etkisi somut biçimde açıklanarak kurulmalıdır; genel ifadeli talepler beklenen korumayı sağlamaz.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Şirketin türü, sözleşme metni ve ortaklık yapısı izlenecek yolu değiştirdiğinden, uyuşmazlığın başlangıcında dosyaya özgü hukuki değerlendirme yapılmasında yarar vardır.