Ortaklar arasındaki gerilim çoğu zaman genel kurul günü değil, imza yetkisinin ya da şirket kayıtlarının tek taraflı kullanılmaya başlandığı gün görünür hâle gelir. Şirket içi uyuşmazlık dosyalarında ihtiyati tedbir, esas davanın sonucunu beklerken şirketin fiilen boşaltılmasını önlemeye yarar. Bu rehber, tedbir talebinin nasıl kurulacağını ve karşı tarafın itiraz hamlelerine nasıl hazırlanılacağını anlatır.
Önce Talebin Konusunu Daraltın
Uygulamada en sık yapılan hata, tedbir talebinin çok geniş yazılmasıdır. Şirketin tüm faaliyetini durdurmayı isteyen bir talep, ölçülülük ölçütünü aşar ve reddedilir. Buna karşılık pay devrinin sicile işlenmemesi, belirli bir banka hesabından tek imzayla çıkış yapılmaması ya da genel kurul kararının uygulanmasının ertelenmesi gibi tekil ve icra edilebilir talepler kabul şansı daha yüksektir.
Tedbir Talebini Ayakta Tutan Üç Unsur
- Yaklaşık ispat: Pay defteri kaydı, ticaret sicil ilanı, imza sirküleri, banka hareketleri ve yazışmalar talebe eklenmelidir. TTK ve 6102 çerçevesinde ortaklık sıfatının belgeyle ortaya konması ilk şarttır.
- Gecikmesinde sakınca: Zararın sonradan giderilemeyecek olduğu somutlaştırılmalıdır; malvarlığının elden çıkarılmaya başlandığına dair emare bu noktada belirleyicidir.
- Teminat: Mahkemenin takdir edeceği teminat için hazırlık yapılmalı, nakit yerine kabul edilebilecek güvence seçenekleri önceden düşünülmelidir.
Karşı Taraf İtiraz Ederse
Tedbir kararı, karşı taraf dinlenmeden verilmişse itiraza açıktır. İtiraz genellikle üç eksende yürür: talebin dayandığı belgelerin ortaklık ilişkisini göstermediği, zararın para ile giderilebilir olduğu ve teminatın yetersiz kaldığı. Tedbiri alan taraf bu üç savunmaya karşı cevabını baştan hazırlamalı; özellikle esas davanın süresinde açıldığını gösteren dosya bilgisi el altında tutulmalıdır, aksi hâlde tedbir kendiliğinden ortadan kalkabilir.
Uzlaşma Masası mı, Uzun Dava mı
Ortaklık uyuşmazlıklarında dava, çoğu zaman şirketin ticari itibarını ve kredibilitesini de yıpratır. Tedbir kararı alındıktan sonra tarafların masaya oturması sık görülür; çünkü tedbir, müzakere gücünü dengeleyen bir kaldıraçtır. Pay devri bedeli, borçlardan sorumluluk ve rekabet yasağı gibi başlıklar tek bir protokolde çözülebiliyorsa, TBK hükümlerine uygun ve icraya elverişli bir metin, yıllar sürebilecek bir yargılamadan daha isabetli olabilir. Buna karşılık defterlere erişimin engellendiği hâllerde uzlaşma öncesi bir tespit çalışması şarttır.
Kısa Hatırlatma
Yukarıdaki çerçeve genel bilgi amaçlıdır; şirket türü, esas sözleşmedeki özel düzenlemeler ve pay yapısı sonucu değiştirir. Somut dosyada adım atmadan önce ticaret hukuku alanında çalışan bir avukatla belgeleri birlikte gözden geçirmeniz önerilir.