Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda kararın hukuka aykırılığı kadar, o karar uygulanmadan önce müdahale edilip edilemediği önemlidir. Pay devri gerçekleştikten, sermaye artırımı tescil edildikten veya yönetim değiştikten sonra verilen bir hüküm, çoğu zaman fiili durumu geri çeviremez. TTK, TBK ve 6102 çerçevesinde bu nedenle planlama, genel kurulun yapıldığı gün başlar.
Genel Kurul Gününde Yapılması Gerekenler
Karara muhalif olan ortağın muhalefetini toplantı tutanağına geçirtmesi, sonraki aşamaların temelini oluşturur. Muhalefet şerhi yalnızca karşı olunduğunu değil, hangi gerekçeyle karşı olunduğunu da içermelidir. Toplantıya çağrının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, gündemin ilan edilen içerikle örtüşüp örtüşmediği ve toplantı yeter sayısının sağlanıp sağlanmadığı aynı gün not edilmelidir; bu hususlar sonradan hatırlanarak yazıldığında ispat gücü zayıflar.
İptal Davasının Hak Düşürücü Süresi
Genel kurul kararının iptali için kanunda öngörülen üç aylık hak düşürücü süre, bu alandaki en sık kaçırılan kuraldır. Süre içinde dava açılmadığında karar, sakatlığı tartışılmaz biçimde hüküm doğurmaya devam eder. Buna karşılık batıl sayılan kararlar bakımından tespit talebi ayrı bir rejime tabidir. Bu nedenle dava türü belirlenirken, kararın sakatlığının iptal sebebi mi yoksa butlan sebebi mi olduğu ilk aşamada değerlendirilmelidir.
Tedbir Talebini Güçlendiren Unsurlar
- Beklenmesi halinde doğacak zararın somut ve geri döndürülemez biçimde gösterilmesi
- Talebin hangi işlem bakımından istendiğinin tereddütsüz belirlenmesi
- Ticaret sicil kayıtları ve karar defteri örnekleriyle iddianın belgelenmesi
- Teminat yükümlülüğüne baştan hazırlıklı olunması
Şirketin faaliyetini tümüyle durduracak genişlikte talepler, çoğunlukla ölçüsüz bulunarak reddedilir. Dar ve hedefli bir tedbir talebi, geniş bir talepten daha etkilidir.
Ortaklıktan Çıkış ile Yargılamayı Sürdürme Tercihi
Uyuşmazlığın sonunda çoğu zaman iki seçenek kalır: payın makul bir bedelle devri yoluyla ilişkinin sona erdirilmesi veya yargılamanın sonuna kadar gidilmesi. Devir görüşmelerinde bedelin nasıl belirleneceği, ödeme takvimi ve devir gerçekleşinceye kadar ortaklık haklarının kimin tarafından kullanılacağı yazılı hale getirilmelidir. Bu üç başlık boş bırakıldığında, anlaşma kendisi yeni bir uyuşmazlığın kaynağı olur.
Yukarıdaki değerlendirme genel niteliktedir. Şirketin türü, esas sözleşmedeki özel düzenlemeler ve pay yapısı sonucu doğrudan etkiler; bu nedenle genel kurul kararının ardından vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme yapılması önerilir.