Ortaklar arasındaki çekişmelerde asıl kayıp çoğu zaman esas davada değil, dava açılıncaya kadar geçen sürede yaşanır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu bazı talepler için kısa ve kesin süreler öngördüğünden, ihtiyati tedbir başvurusu ile hak düşürücü sürenin takibi aynı anda yürütülmelidir.
Hangi Talepte Hangi Takvim İşler
Şirket içi uyuşmazlıklarda tek bir süre yoktur; talebin niteliğine göre farklı takvimler çalışır. Genel kurul kararının iptali, azlık haklarının kullanımı, yönetim kurulu üyesinin sorumluluğu ve ortaklıktan çıkarma taleplerinin her biri kendi usulüne tabidir. Bu nedenle ilk yapılacak iş, talebin TTK içinde hangi kuruma dayandığını netleştirmektir. Talep yanlış adlandırıldığında, doğru süre içinde yapılan başvuru bile sonuçsuz kalabilir.
Tedbir Talebinin İkna Edici Kurulması
İhtiyati tedbirde belirleyici olan, hakkın yaklaşık olarak ispatı ve gecikmeden doğacak sakıncanın somutlaştırılmasıdır. Soyut bir zarar iddiası yerine, şirket varlığında meydana gelecek geri dönülemez değişimin gösterilmesi gerekir.
- Pay defteri ve ortaklık yapısındaki değişikliklerin karşılaştırmalı dökümü
- Banka hesap hareketleri ile şirket dışına çıkan değerlerin izi
- Genel kurul çağrı, gündem ve tutanaklarındaki usul aykırılıkları
- Ticaret sicili kayıtlarının tarih sırasına göre dizilmesi
Tedbir Kararı Alındıktan Sonraki Kritik Adım
Dava açılmadan önce alınan tedbir kararı, kanunda öngörülen süre içinde esas dava açılmazsa kendiliğinden kalkar. Uygulamada en sık yaşanan kayıp tam bu noktadadır: tedbir alındığı için rahatlayan taraf, dava dilekçesini hazırlarken süreyi tüketir. Tedbir kararının tebliği ile birlikte esas dava için ayrı bir kontrol tarihi belirlenmelidir. Ayrıca teminatın yatırılması ve kararın icra yoluyla uygulanması için öngörülen süre de ihmal edilmemelidir.
Sözleşmesel Zeminin Gözden Geçirilmesi
Ortaklar arasındaki ilişki yalnızca TTK ile değil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu kapsamındaki pay sahipleri sözleşmesiyle de şekillenir. Bu sözleşmelerde yer alan tahkim veya ön görüşme şartları, mahkemeye başvurmadan önce yerine getirilmesi gereken adımlar doğurabilir. Şartın atlanması, süresinde açılmış bir davanın usulden reddine yol açabilir.
- Talep TTK ve sözleşme hükümleri altında ayrı ayrı sınıflandırılır.
- Her talep için son gün ayrı satırda takvime işlenir.
- Tedbir dilekçesi, esas dava dilekçesiyle aynı anda taslak hâline getirilir.
- Teminat ve icra adımları için ayrı sorumlu belirlenir.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve uyuşmazlığın niteliği takvimi değiştirebilir; adım atmadan önce dosyanızın hukuki değerlendirmesini yaptırmanız önerilir.