Ortaklar arasındaki anlaşmazlıkta ilk tartışma çoğu zaman esas hakkında değil, uyuşmazlığın nerede çözüleceği hakkında çıkar. Esas sözleşmede ya da pay sahipleri sözleşmesinde yer alan bir tahkim kaydı, mahkemeye açılan davanın usulden reddine yol açabilir.
Önce Metinleri Okumak
Şirket belgeleri arasında birden fazla uyuşmazlık çözüm kaydı bulunabilir; esas sözleşmedeki hüküm ile ortaklar arasındaki ayrı sözleşmedeki hüküm çelişebilir. Bu durumda hangi metnin hangi uyuşmazlık türü için geçerli olduğu belirlenmelidir. Tahkim kaydının kapsamı dar yazılmışsa, uyuşmazlığın bir kısmı tahkimde, bir kısmı mahkemede görülebilir.
Her Uyuşmazlık Tahkime Elverişli Değildir
Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği konular tahkime elverişlidir. Buna karşılık şirketler hukukunda bazı talepler, niteliği gereği mahkeme kararı gerektirir. TTK kapsamındaki genel kurul kararlarının iptali, fesih ve tasfiye gibi taleplerde bu tartışma özellikle önem kazanır. Yanlış mercie yapılan başvuru hem süre hem masraf kaybı doğurur.
Kayıt ve Defter Delillerini Hazırlamak
- Genel kurul ve yönetim kurulu karar defterleri
- Pay defteri ve pay devir belgeleri
- Bilanço, gelir tablosu ve dayanak muhasebe kayıtları
- Ortaklar arasındaki yazışmalar ve toplantı notları
- Şirketle ortak arasındaki cari hesap hareketleri
Defterlerin usulüne uygun tutulmuş olması, bunları düzenleyen taraf lehine önemli bir avantaj sağlar; eksik tutulan kayıtlar ise aleyhe yorumlanabilir.
Tahkim ile Mahkeme Arasındaki Denge
Tahkim genellikle daha hızlı ve gizlilik sağlayan bir yoldur; buna karşılık ücret yükü baştan ödenir ve kanun yolu denetimi sınırlıdır. Uyuşmazlık tutarı düşükse, tahkim maliyeti talebin ekonomik anlamını ortadan kaldırabilir. Bu değerlendirme, dosyanın başında yapılması gereken ticari bir hesaptır.
Uzlaşma Seçeneği ve Pay Devri
Ortaklık ilişkisi fiilen sürdürülemez hâle geldiğinde, en gerçekçi sonuç çoğu zaman payın devri ile ayrılmadır. Böyle bir protokolde; devir bedeli, değerleme yöntemi, ödeme takvimi, rekabet etmeme yükümlülüğü ve şirketin borçlarından sorumluluk açıkça düzenlenmelidir. TBK çerçevesindeki genel hükümler, bu protokolün yorumlanmasında tamamlayıcı rol oynar.
Bu içerik genel bilgi vermeyi amaçlar. Şirketin türü ve sözleşme metinleri sonucu değiştirebileceğinden, başvuru yapılacak merci belirlenmeden önce hukuki inceleme yapılması önerilir.